του Ηλία Φραγκούλη

Ένα θέμα που μπορεί να φαίνεται ενδιαφέρον στα χαρτιά ή σε πηχυαίους τίτλους εφημερίδων δεν δείχνει απαραίτητα συναρπαστικό όταν μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη. «Ο Παραχαράκτης» του Ζαν-Πολ Σαλομέ αποτελεί μια τέτοια περίπτωση, με το σενάριο του φιλμ να κρατά τις βασικές λεπτομέρειες της αληθινής ιστορίας του ήρωα (ο οποίος απέκτησε το παρατσούκλι «ο Σεζάν του πλαστού χρήματος»), μα να προσπερνά τη σημασία της δημιουργίας και της εμβάθυνσης σε χαρακτήρες, αφήνοντας (και) τη μυθοπλασία να αιωρείται στο κενό, αποσπασματική, επαναλαμβανόμενη και αφελώς αδιάφορη.

Ο Γιαν Μπογιάρσκι δεν σταματά ποτέ να εφευρίσκει πράγματα, όμως, η αδυναμία του να τα πατεντάρει εξαιτίας της γραφειοκρατίας και μιας σχεδόν ξενοφοβικής συμπεριφοράς τον βυθίζει στην αφάνεια και στην κατάντια του να ζει την οικογένειά του κυρίως με δανεικά από τα πεθερικά του. Θα συνδεθεί με το οργανωμένο έγκλημα και θ’ αρχίσει να σχεδιάζει πλαστά χαρτονομίσματα για μια συμμορία που, μοιραία, θα γίνει στόχος της Αστυνομίας. Φοβούμενος για τη ζωή του και την ασφάλεια της οικογένειάς του, θα στήσει ένα κανονικό εργαστήριο τυπώματος πλαστών χαρτονομισμάτων σε μια κρυφή αποθήκη του σπιτιού του, βασανίζοντας έναν αστυνομικό επιθεωρητή που δεν βρίσκει ίχνος στοιχείου ώστε να τον οδηγήσει στη σύλληψη.

Ο Σαλομέ αγωνίζεται για να στήσει ένα έργο μελβιλικού ύφους, όμως, δεν καταφέρνει ποτέ να βρει την απαραίτητη ατμόσφαιρα, χάνει το «παιχνίδι» στο να δημιουργήσει κάτι περισσότερο από… χάρτινους χαρακτήρες και το αστυνομικό του «αίνιγμα» ξεχνά πως πρέπει να μας αφορά! Όσο η ιστορία ξετυλίγεται, τόσο λιγότερο ενδιαφέρει τον θεατή! Τα χρονικά χάσματα δεν καλύπτονται από τη χρήση μεσότιτλων που ταυτίζονται με το κάθε επόμενο χαρτονόμισμα το οποίο σκαρφίζεται το γαλλικό κράτος για να τον πολεμήσει, με το δραματικό βάρος να μην πείθει… όσα χρόνια κι αν περάσουν από τις ζωές των ηρώων του «Παραχαράκτη». Όλοι τους κινούνται λες κι έχουν αναλάβει εργολαβικά τη διάδοση της εσωστρέφειας, με μία μονοτονία περιεχομένου «αποστειρωμένου» προϊόντος, προορισμένου για κατανάλωση από τηλεοπτική πλατφόρμα.

Αυτή η «φλαταδούρα» υπερισχύει και της (δήθεν) κόντρας του παραχαράκτη Μπογιάρσκι με τον διώκτη του, που θα συναντηθούν (δίχως ο δεύτερος να έχει γνώση της ταυτότητας του πρώτου) σε μια σκηνή η οποία θα έπρεπε να απογειώνει το έργο, αντ’ αυτού όμως λειτουργεί περισσότερο σαν σύντομο αστείο που παγώνει τα χείλη ελλείψει πνευματώδους punchline. Επίσης, το φινάλε της ταινίας μάλλον αυτο-ευνουχίζεται με προφανή τρόπο, καθώς η αληθινή ιστορία έχει γνωστή κατάληξη.