του Νίκου Παλάτου

O «Εθνικός Θησαυρός» κατέχει (πλέον) τον τιμητικό τίτλο της πιο επιτυχημένης (εισπρακτικά) ντόπιας live action ταινίας στο ιαπωνικό box-office! Ανακατεύοντας δράμα εποχής με τη θεατρική Τέχνη και τις περίπλοκες οικογενειακές σχέσεις, επιχειρεί να ανασυνθέσει προβληματισμούς περί καλλιτεχνικής τελειότητας και προσωπικής αυτοκαταστροφής, εντάσσοντάς τις αποκλειστικά στο πλαίσιο του παραδοσιακού ιαπωνικού θεάτρου kabuki. Βασισμένο στο ογκώδες μυθιστόρημα του συγγραφέα Σουίτσι Γιοσίντα, το φιλμ του έμπειρου σκηνοθέτη Σανγκ-ιλ Λι (στο ενεργητικό του καταγράφονται περί τις μια ντουζίνα ταινίες) διαθέτει φιλοδοξίες έπους. Καλύπτοντας, εν τούτοις, μια περίοδο που απλώνεται σε πέντε δεκαετίες, κάπου εγκλωβίζεται ανάμεσα στην εικαστική μεγαλοπρέπεια και σ’ ένα σενάριο που συχνά ασθμαίνει υπό το βάρος των συνεχόμενων χρονικών αλμάτων.

Το στόρι ξεκινά στο Ναγκασάκι του 1964. Ο δεκαπεντάχρονος Κικούο, γιος ενός δολοφονημένου αρχηγού της Γιάκουζα, τίθεται υπό την προστασία και φροντίδα κορυφαίου δασκάλου του kabuki. Μεγαλώνοντας πλάι στον συνομήλικό του Σουνσούκε (τον βιολογικό γιο του νέου του «πατέρα»), αρχικά αναπτύσσει μαζί του βαθιά αδελφική αγάπη, η οποία σταδιακά εξελίσσεται σε σχέση ανελέητου ανταγωνισμού για το ποιος εκ των δύο θα κερδίσει τον τίτλο του «Kokuhô» (του «Εθνικού Θησαυρού» δηλαδή, σε ό,τι έχει να κάνει με την Τέχνη του kabuki). Η προτίμηση του δάσκαλου Χανάι στο θετό του γιο έναντι του βιολογικού (πηγαίνοντας κόντρα στην ιαπωνική κληρονομική παράδοση), καθώς διακρίνει πως ο πρώτος διαθέτει περισσότερο ταλέντο έναντι του δεύτερου, κάνει την αναμεταξύ τους κόντρα να φουντώνει προοδευτικά, παρά να σβήνει.

Εστιάζοντας στην Τέχνη του onnagata, σύμφωνα με την οποία άνδρες ηθοποιοί υποδύονται γυναικείους ρόλους, ο «Εθνικός Θησαυρός» καταθέτει αρτιότητα που μαγεύει. Η χειρουργική ακρίβεια που απαιτείται στον συγχρονισμό των κινήσεων στη σκηνή του kabuki, η προετοιμασία για την πιστή απόδοση του κάθε ρόλου (με έμφαση στο ηχόχρωμα της φωνής), οι παραστάσεις με τη ζωντανή μουσική, τα πολύχρωμα κοστούμια και το απόκοσμο μακιγιάζ αποδίδονται στην εντέλεια γοητεύοντας το μάτι, καθώς ένα απρόσιτο σύμπαν ξεδιπλώνεται επί της οθόνης (ειδικά στην περίπτωση που ο θεατής διαθέτει από ελάχιστη έως… καμία γνώση για τον κόσμο του kabuki).

Ωστόσο, η τρίωρη διάρκεια του έργου αποδεικνύεται (από ένα σημείο κι έπειτα) προβληματική. Οι απαιτήσεις πειθαρχίας και οι θυσίες προσήλωσης που απαιτούνται προκειμένου ένας ηθοποιός να κερδίσει τον σεβασμό του πιστού κοινού του kabuki, παραχωρούν σταδιακά (και με την πάροδο των πολλών ετών…) τη θέση τους σε μοτίβα που παραπέμπουν σε… telenovela. Κάθε λογής αρρώστιες, προδοσίες και σκάνδαλα μετατρέπουν τους δύο βασικούς ήρωες (αλλά και όσους περιστρέφονται ως δορυφόροι γύρω τους) σε πιόνια μια «καταραμένης» ζωής, η οποία «τυγχάνει» να εξελίσσεται με φόντο την υψηλή Τέχνη της ιαπωνικής θεατρικής παράδοσης. Επιπροσθέτως, τα άτακτα χρονικά άλματα δυσκολεύουν την αφομοίωση του πλήθους των λεπτομερειών σε σχέση με την ακριβή χρονική στιγμή των εκάστοτε πράξεων και γεγονότων (είτε, δηλαδή, κάτι συνέβη το 1982 είτε το 1995… ελάχιστη σημασία έχει!). Όπως και να ‘χει, όμως, η εμμονή με την τελειότητα από αμφότερους τους ήρωες του «Εθνικού Θησαυρού» φαίνεται να λειτουργεί ως δίκοπο μαχαίρι. Από τον… θησαυρό στην ανέχεια, ένα ποτήρι sake δρόμος…