FreeCinema

Follow us

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΧΑΟΥΑΡΝΤΣ ΕΝΤ (1992)

(HOWARDS END)

  • ΕΙΔΟΣ: Κοινωνικό Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Τζέιμς Άιβορι
  • ΚΑΣΤ: Έμμα Τόμσον, Άντονι Χόπκινς, Έλενα Μπόναμ Κάρτερ, Σάμιουελ Γουέστ, Βανέσα Ρέντγκρεϊβ
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 142'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: BIBLIOTHEQUE

Η μοίρα πρόκειται να παίξει παράξενα παιχνίδια με τις αδελφές Σλέγκελ, από τη στιγμή που στη ζωή τους θα μπουν τα μέλη της μεγαλοαστικής οικογένειας των Γουίλκοξ. Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον, επίσης…

Πέρα από το κομψοτέχνημα δουλειάς (σε κάθε δημιουργικό τομέα) που παραμένει να είναι μέχρι σήμερα η «Επιστροφή στο Χάουαρντς Εντ», τούτο το φιλμ αποτελεί και ένα υπόδειγμα σπουδής επάνω στις διακρίσεις των κοινωνικών τάξεων, στη συγκεκριμένη περίπτωση ενταγμένη στο χρονικό πλαίσιο της Εδουαρδιανής περιόδου της Μεγάλης Βρετανίας. Και είναι πραγματικά παράδοξο (όσο και αξιοπερίεργο) το πως ένας γεννημένος στο… Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας σκηνοθέτης κατάφερε ν’ αποδώσει τόσο πιστά το κλίμα του έργου του Έντουαρντ Μόργκαν Φόρστερ!

Σχεδόν ταγμένος στην κινηματογραφική ανασύσταση αυτής της εποχής, ο Τζέιμς Άιβορι στήνει ένα πολύπτυχο μωσαϊκό διακριτικών ανισοτήτων μεταξύ ενός τριγώνου χαρακτήρων με κοινωνικό πρόσημο: των πιο βολεμένων μεγαλοαστών της οικογένειας των Γουίλκοξ, των στο μεταίχμιο της «αποκαθήλωσης» μεσοαστών της οικογένειας των Σλέγκελ και στο ασφυκτικά πτωχικό διαμέρισμα του ζεύγους των Μπαστ. Οι σχέσεις των τριών οίκων θα τέμνονται σταδιακά μέσα από αιφνίδιες συναντήσεις, ξεκάθαρα «ορισμένες» από τον παράγοντα της μοίρας, με κατακλείδα την εξοχική κατοικία του Χάουαρντς Εντ.

Η φιλελεύθερων ιδεών Μάργκαρετ Σλέγκελ (Τόμσον) θα τραβήξει το ενδιαφέρον της πλουσίας και σχεδόν εκκεντρικής κυρίας Γουίλκοξ (Ρέντγκρεϊβ), η οποία θα συγκινηθεί από τον επερχόμενο κίνδυνο της πρώτης να χάσει το σπίτι της στο Λονδίνο και θα την προσκαλέσει στο ομώνυμο εξοχικό, το οποίο και θα της αφήσει σε μία τελευταία της διαθήκη, που έρχεται να σοκάρει τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Οι Γουίλκοξ θα αποκρύψουν το περιεχόμενο της ιδιόχειρης επιστολής της και θα την καταστρέψουν, με τη σιγουριά ότι κανένας άλλος άνθρωπος δεν υπήρξε μάρτυρας τούτης της χειροπιαστής επιθυμίας της μακαρίτισσας. Από εκεί κι έπειτα, «όλα είναι μέρος της μάχης της ζωής», όπως δηλώνει ο πάτερ φαμίλιας Χένρι Γουίλκοξ (Χόπκινς), ένα στερεότυπο της ανδροκρατούμενης περιόδου, εγωκεντρικός, διόλου φιλεύσπλαχνος, αυταρχικός και ψυχρός συναισθηματικά. Σε αντίθεση με την Μάργκαρετ, που το νοιάξιμό της για τα πάντα «μεταφράζεται» λανθασμένα σε αδυναμία και ελαφρότητα.

Είναι δύσκολο να πιστέψεις ότι αυτή η ταινία γυρίστηκε πριν από σχεδόν τριάντα χρόνια και παραμένει αγέραστη και ανέπαφη στο χρόνο. Το συνειδητοποιείς ξαναβλέποντας και διακρίνοντας στη μεγάλη οθόνη τα συστατικά της επιτυχίας της (προτάθηκε για εννέα Όσκαρ και τιμήθηκε με τρία, στις κατηγορίες πρώτου γυναικείου ρόλου, διασκευασμένου σεναρίου και σκηνογραφίας). Φινέτσα σε κάθε λεπτομέρεια κάδρων, χώρων, ρούχων. Μιλάμε για ονόματα καλλιτεχνών που «έχτισαν» το μύθο του βρετανικού επαγγελματισμού σε τούτο το φιλμικό είδος εδώ και δεκαετίες. Η υπογραφή – «εργόχειρο» του Άιβορι, που πανάξια άγγιξε τη σημασία ενός Ντέιβιντ Λιν στο σινεμά εποχής, χωρίς να εστιάζει τόσο στην «ανοιχτωσιά» και το εύρος της μεγαλοσύνης εκείνου, μα επιλέγοντας μια πιο μελετημένη εμβάθυνση στον εσωτερικό κόσμο των χαρακτήρων του, έχοντας (εδώ) με το μέρος του τη σεναριακή τελειότητα της γραφής της Ρουθ Πράουερ Τζαμπβάλα, με βάση ένα από τα αριστουργήματα του Φόρστερ. Και συμπλήρωμα την «τόσο όσο» μελωδικότητα των συνθέσεων του Ρίτσαρντ Ρόμπινς.

Δίπλα σ’ αυτή τη «Εθνική» ομάδα (των σχεδόν μόνιμων) συνεργατών του Άιβορι, ένα καστ εξαιρετικό, που δεν προσπαθεί καθόλου να βγάλει έντονο δράμα στις ερμηνείες του, βιώνει με απόλυτη φυσικότητα την εποχή στην οποία έχει «μεταφερθεί» και ξεσπά υπόκωφα από τον κίνδυνο της ήττας (η πτώση της Μάργκαρετ) ή την ντροπή της αποκάλυψης ενός ανίσχυρου εγώ (όταν ο Χένρι κρύβει με το χέρι του το πρόσωπό του). Την επόμενη χρονιά, με την ίδια βασική ομάδα «παικτών», ο Άιβορι θ’ ανυψώσει ακόμη περισσότερο την καριέρα του με τα «Απομεινάρια μιας Μέρας». Ως την κορυφή, δηλαδή.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Ένας από τους μεγαλύτερους μάστορες των δραμάτων εποχής, εδώ μ’ ένα έργο εντονότερου κοινωνικού και ταξικού σχολιασμού, ο Τζέιμς Άιβορι μας υπενθυμίζει γιατί το όνομά του έγινε σήμα κατατεθέν για το genre στις δεκαετίες του ’80 και του ’90. Σε περίπτωση που (λόγω ηλικίας) δεν είχατε γνωρίσει τις ταινίες του τότε, μην τολμήσετε και παραγνωρίσετε το γεγονός αυτής της επανέκδοσης.


MORE REVIEWS

ΤΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ

Στο Σικάγο του 1956, το οργανωμένο έγκλημα χρησιμοποιεί το κατάστημα ρούχων ενός Βρετανού κόπτη για «βιτρίνα» των χρηματαποστολών του. Όλα πάνε ρολόι, μέχρι τη στιγμή που ο πληγωμένος από σφαίρα γιος ενός μεγαλογκάνγκστερ αναζητά καταφύγιο στο ραφείο του μαγαζιού.

ΛΟΥΙΣ ΓΟΥΕΪΝ: ΕΝΑΣ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Βιογραφικό δράμα με τον Μπένεντικτ Κάμπερμπατς στον ομώνυμο ρόλο ενός εκκεντρικού καλλιτέχνη του 19ου αιώνα, ο οποίος έμεινε γνωστός για το τεράστιο ζωγραφικό του έργο που απεικόνιζε… ανθρωπόμορφες γάτες.

ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ

Η Έλενα γυροφέρνει μ’ ένα αμάξι προς… το πουθενά. Το αυτοκίνητο του Αντώνη δεν παίρνει μπρος. Η μοίρα τους το ‘χε.

ΣΜΥΡΝΗ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ (ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ)

Η ζωή της οικογένειας Μπαλτατζή κλονίζεται τραγικά από τα γεγονότα που οδήγησαν στην καταστροφή της Σμύρνης από τον τουρκικό στρατό του Μουσταφά Κεμάλ, το 1922.

ΝΙΤΡΑΜ

Ο Νίτραμ είναι ένα «ξεχωριστό» ενήλικο αγόρι που ζει ακόμα με τους γονείς του, έχει σχεδόν ανεξέλεγκτη συμπεριφορά και παιδαριώδεις απαιτήσεις. Θα κάνει προσπάθειες να συνυπάρξει με τους ανθρώπους μιας κοινωνίας με την οποία αδυνατεί να επικοινωνήσει, θα βιώνει διαρκείς περιορισμούς κι απογοητεύσεις, και κάποια στιγμή θ’ «απασφαλίσει».