του Νίκου Παλάτου

Εκ πρώτης όψεως, το «Γεια σου, Φρίντα» δημιουργεί την εντύπωση πως πρόκειται για κάτι αντίστοιχο με το «Ο Μπουνιουέλ στο Λαβύρινθο με τις Χελώνες» (2019). Ενήλικο animation, δηλαδή, που (θα) ενέχει θέση βιογραφίας για μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής του προσώπου με το οποίο ασχολείται, εκμεταλλευόμενο παράλληλα την ελευθερία που το κινούμενο σχέδιο προσφέρει ως είδος. Τούτη η προοπτική ισχύει στο ελάχιστο, καθώς η «Φρίντα» διαθέτει έντονη αφέλεια και παιδικότητα, σε βαθμό να μην είναι εύκολα διακριτό σε ποια μερίδα κοινού απευθύνεται. Για τους ενηλίκους, το θέαμα (ως βιογραφία) κρίνεται παιδιάστικο, για τα πιτσιρίκια αδιάφορο.

Εστιάζοντας στα νεανικά χρόνια της Φρίντα Κάλο, για να καταλήξει στα εφηβικά της και το ατύχημα εκείνο που την καθήλωσε σε αναπηρικό αμαξίδιο, το φιλμ επιχειρεί να εξερευνήσει την προέλευση των εμπνεύσεών της μέσω της δύναμης της παιδικής φαντασίας. Ρίχνοντας το μεγαλύτερο βάρος στην πολιομυελίτιδα που την ταλαιπώρησε όταν βρισκόταν σε ηλικία επτά χρονών, το στόρι δείχνει να «παίζει» με το πεπρωμένο του θανάτου, πλασάροντας την αποφυγή του καλέσματος του Κάτω Κόσμου ως πηγή δύναμης και δημιουργίας για τη μικρούλα Φρίντα. Η μεξικανική παράδοση της Μέρας των Νεκρών τίθεται στο προσκήνιο, όχι όμως με τρόπο που παραπέμπει στην παραμυθένια φαντασμαγορία ενός «Coco» (όπου η φιγούρα της Κάλο έκανε ένα θαυμάσιο πέρασμα – φόρο τιμής), αλλά με διάθεση εξόχως σκοτεινή, η οποία δεν συμβαδίζει με το παιδικό ύφος της ταινίας.

Η χλεύη που η μικρή Φρίντα εισέπραττε στο σχολείο εξαιτίας της δυσμορφίας των κάτω άκρων της, εκλαμβάνεται ως προάγγελος διαμόρφωσης μιας ισχυρής προσωπικότητας, όμως, υποπίπτοντας στο ολίσθημα της αυθαίρετης αναγωγής των σύγχρονων φεμινιστικών αιτιάσεων σε εποχές (και ηλικίες…) στις οποίες κάτι σχετικό ήταν μάλλον απίθανο. Από την άλλη, η λαογραφικού τύπου προσέγγιση στην καθημερινότητα των φτωχών Μεξικανών της εποχής εκείνης είναι εύστοχη, όπως και η αποτύπωση των παιδικών ανησυχιών για θέματα που αφορούν την αγάπη των γονιών ή την πιθανή απώλεια της παιδικής ανεμελιάς.

Το κινούμενο σχέδιο είναι πολύχρωμο, «παλιακού» ύφους (το σχήμα του προσώπου της Φρίντα και των υπολοίπων χαρακτήρων μου έφεραν στο μυαλό το… «Μπόλεκ και Λόλεκ»!), δίχως να γίνεται προσπάθεια αναπαράστασης των πινάκων ζωγραφικής της Κάλο. Η άντληση έμπνευσης εξ αυτών υπάρχει σε κάποιες σκηνές (όπως σ’ εκείνη όπου η ευρισκόμενη στα πρόθυρα του θανάτου Φρίντα κάθεται στην κορυφή ενός αρχαίου ναού, με τον ήλιο και το φεγγάρι να ξεπροβάλλουν από πίσω της), χωρίς αυτές καθαυτές νύξεις στο μετέπειτα έργο της. Η Φρίντα δείχνει να είναι ένα κοριτσάκι που βρίσκεται σε συνεχή κατάσταση μάθησης και αυτογνωσίας, προσπαθώντας (σχεδόν αποκλειστικά) να ξεφύγει από τον θάνατο. Ατυχώς, τα υπόλοιπα της Τέχνης της ελάχιστα αφορούν τούτο το φιλμ.