του Νίκου Παλάτου

Σε περίπτωση που αναρωτιόσαστε πως θα έμοιαζε μια σαπουνόπερα γυρισμένη σε ύφος φεστιβαλικού δράματος το οποίο θα έκλεινε το μάτι στις… «Οικογενειακές Ιστορίες» του ALPHA, τότε το «Καλές Γιορτές» θα σας δώσει την απάντηση! Όσο υπερβολικός και να μοιάζει ο ισχυρισμός αυτός, άλλο τόσο κοντά στην πραγματικότητα βρίσκεται. Μια γεύση από το στόρι θα σας πείσει για του λόγου το αληθές.

Η οικογένεια του παλαιστινιακού ζεύγους των Φουάντ και Χανάν, τα μέλη της οποίας ζουν κι εργάζονται στη Χάιφα του Ισραήλ, αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα. Ενώ η μητέρα Χανάν σχεδιάζει τον γάμο της κόρης της, Λεϊλά, ο πατέρας Φουάντ ξεμένει ρέστος από χρήματα λόγω ύποπτων επιχειρηματικών συναλλαγών, γεγονός που ενδεχομένως να τον αναγκάσει να βγάλει το σπίτι της οικογένειας στο σφυρί. Εν τω μεταξύ, ο γιος του ζευγαριού ονόματι Ράμι έχει (πέραν του χρεών του πατέρα του που επηρεάζουν άμεσα και τον ίδιο) τα δικά του θέματα να λύσει. Η Εβραία σύντροφός του έχει μείνει έγκυος, αρνούμενη να «συμμορφωθεί» στις επιθυμίες του να προχωρήσει σε έκτρωση. Η εγκυμοσύνη της Σίρλεϊ φέρνει στο προσκήνιο τη νοσοκόμα αδελφή της, η οποία εκτός από το να συμπαραστέκεται στο δράμα της πασχίζει να σταθεί δίπλα στην έφηβη κόρη της, μιας και αυτή, ενόψει των επικείμενων στρατιωτικών υποχρεώσεών της, έχει βυθιστεί στην κατάθλιψη. Την ίδια ώρα, ο κολλητός φίλος του Ράμι, ο γιατρός Γουαλίντ, έχει βάλει στο μάτι την άλλη αδελφή του, Φίφι, φοιτήτρια σε Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ. Το ειδύλλιο μοιάζει να πηγαίνει πολύ καλά, με την περιχαρή μάνα Χανάν να φαντασιώνεται διπλούς γάμους και χαρές, πλην όμως, ένα «ντροπιαστικό» μυστικό της Φίφι από το πρόσφατο παρελθόν της απειλεί να τινάξει τα πάντα στον αέρα.

Ο Παλαιστίνιος σκηνοθέτης Σκάνταρ Κόπτι για τη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία της καριέρας του ακολουθεί τα βήματα της πρώτης του, που δεκαπέντε σχεδόν χρόνια πριν τον είχαν οδηγήσει στην πεντάδα του ξενόγλωσσου φιλμ των βραβείων Όσκαρ. Κατά τα πρότυπα του «Σταυροδρόμια Ζωής» (2009), τούτο το ειρωνικά τιτλοφορούμενο «Καλές Γιορτές» ακολουθεί (τύποις) τη λογική των διαδοχικών οπτικών γωνιών για κάθε έναν από τους βασικούς ήρωες του φιλμ. Η αδιαφορία για ουσιαστική, ενιαία σύνδεση των περιπετειών της οικογένειας των Φουάντ και Χανάν, όμως, δημιουργεί σταδιακά σοβαρές απορίες για τη σκοπιμότητα του κατακερματισμού της αφήγησης σε επιμέρους κεφάλαια. Ενώ το ξεκίνημα με το επεισόδιο του τροχαίου ατυχήματος και καπάκι την εγκυμοσύνη της Σίρλεϊ δημιουργεί προσδοκίες για σκηνοθετική μαεστρία τύπου… «Pulp Fiction» (1994), όπου όλα (τελικά) θα μπλέξουν όμορφα μεταξύ τους, η συνέχεια ουδεμία τέτοια διάθεση παρουσιάζει, λειτουργώντας (εν πολλοίς) με κανόνες αφήγησης που για κάποιο λόγο την έχει δει… «Ρασομόν» (1950).

Η ελλειπτικότητα του σεναρίου, ως αποτέλεσμα του «επεισοδιακού» του χαρακτήρα, αφήνει καίριους χαρακτήρες της πλοκής με σημαντικά κενά σε ό,τι αφορά κίνητρα και πράξεις (ο πατήρ Φουάντ αποτελεί το πιο τρανταχτό παράδειγμα), με το πολυπληθές (ερασιτεχνικό) καστ και τη σκηνοθετική αδυναμία «τακτοποίησης» της (ενίοτε) ανομοιογενούς πλοκής να μη βοηθούν καθόλου στην ομαλή κατανόηση των όσων συμβαίνουν! Η ανάδειξη του διάχυτου θρησκευτικού ρατσισμού που διατρέχει την κοινωνία του Ισραήλ, ο αποξενωτικός (ακόμη και για τους ντόπιους) μιλιταρισμός της χώρας και η διάθεση σκιαγράφησης μιας παλαιστινιακής πραγματικότητας που απομακρύνεται από τα συνήθη της χρόνιας αραβοϊσραηλινής διένεξης, προσμετρούνται στα θετικά του φιλμ. Ο δήθεν περίπλοκος τρόπος υπογράμμισης τους, ωστόσο, σε συνδυασμό με την καμουφλαρισμένη «σαπουνοπερέ» διάθεση, κάνουν το εγχείρημα να μοιάζει κενό περιεχομένου.