του Άγγελου Μαύρου

«Elles» σημαίνει (δε θεωρώ λανθασμένα, όπως η εταιρεία διανομής της, δεδομένο ότι το δημογραφικό κοινό της ταινίας το γνωρίζει ή ότι θα αντιληφθεί το λογοπαίγνιο με το γνωστό περιοδικό) «Αυτές» ή «Εκείνες», και η εκούσια αμφισημία είναι κομβική: το πορτρέτο αφορά τα κορίτσια του αφανούς περιθωρίου (εκείνα που σπουδάζουν χάρη στο αρχαιότερο επάγγελμα του κόσμου) και της μπουρζουαζίας (εκείνα που θα έρχονταν σε επαφή με τη ζωή των προηγούμενων διαβάζοντας ή, καλή ώρα, γράφοντας για το ζήτημα).

Προσγράφοντας εαυτήν στο αδελφάτο των Γάλλων νατουραρεαλιστριών (Μαζουί, Κορσινί) για την πρώτη φορά της σε διεθνές έδαφος, η Πολωνή καλλιτέχνις ξέρει καλά και τις μεν (από το «Ono») και τις δε (από το «33 Σκηνές απ’ τη Ζωή») και κάνει τις… συστάσεις. Ο θεατής δεν τις μαθαίνει πραγματικά ποτέ: το να σου συστήνουν κάποιες πόρρω απέχει από το να στις γνωρίζουν (και η «συνοδός» Λόλα συστήνεται με το πραγματικό της όνομα στη ρεπόρτερ μόνο στο τέλος). Ακόμη, ή ίσως ακριβώς γι’ αυτό, κι όταν, όπως στο πλέον πρόσφατο cherchez la femme της δημιουργού από την Κρακοβία, σου επιτρέπουν να τις πάρεις μάτι στο εναλλασσόμενο ρεπερτόριο των ρόλων τους: σύντροφοι, μάνες, φίλες, κόρες και εργαζόμενες (που ενδεχομένως υποδύονται και στο κρεβάτι τις συντρόφους, μάνες, φίλες, κόρες και εργαζόμενες), πάντα υποδοχείς των αντρικών επιθυμιών, συμπεριφορών και αντιμισθίων, πομποί και δέκτες λίμπιντο.

Είναι το πρώτο ψώνισμα της Σουμόφσκα, που καταλήγει να έχει κάνει μια ταινία για… «Αυτούς». Αποτυπώνοντας τις… ηρωίδες της σε στιγμές, ελλειπτικά αλλά χαρακτηριστικά (αυτό θα επιθυμούσε, δηλαδή) ενδεικτικές ψυχοσυνθέσεων, γυναικείων και αντρικών, η φορητή κάμερα που ψάχνεται (προσέξτε τα φλου ή τα ηχητικά fade out συνδεσμολογίας) κάνει τη δεύτερη: τη μυθοπλασία αντικαθιστά ένα μάτσο από τετ α τετ ραντεβού που ενίοτε προδίδονται ως η βέλτιστη λήψη ενός αυτοσχεδιασμού (το ξεσάλωμα υπό τις νότες των The Knife), erotica που διεκδικεί ερεθιστικά αλλά τεχνημένα το στέμμα της Μπρεγιά (η άτσαλου μοντάζ αιδειολειχία) και βεριτέ αξιοπερίεργα (η επίσκεψη της Μπινός στον, αληθινό, πατέρα της).

Η Ζιλιέτ ακόμη: κάνει ντους, γυρίζει από τα ψώνια, καθαρίζει στρείδια, μαγειρεύει, χορεύει, αυτοϊκανοποιείται κ.ο.κ. Είναι la troisieme faute: αν δεν είσαι στο fan club της, χρειάζεσαι ακόμα ένα φιλμογραφικό τεκμήριο του πόσο «λυμένη» είναι η παριζιάνα «απόλυτη» των 35mm, ενώ η σκηνοθέτις δεν ολοκληρώνει ποτέ (πάνω σ)το μπούστο της μετανάστριας βιζιτούς, μίας απ‘ τις κορυφές του τριολέ – τριγώνου; Η «ορθή» γωνία του αποτινάσσει τα δεσμά της οικοδέσποινα σ’ ένα δείπνο μετά από μια μπουνιουελική παραίσθηση (συνδαιτυμόνες το πελατολόγιο των call girls) , βγαίνει νύχτα στο… πεζοδρόμιο και την επομένη είναι πίσω στην εστία για πρωινό με την οικογένεια. Τα «αντικείμενα» της περιέργειάς της, «Αυτές», έμειναν υποχείρια μίας auter προκειμένου να μην είναι υποχείρια αρσενικών. Κι έτσι χαμένες…