του Ηλία Φραγκούλη

Δεν είναι και Τζέιμς Άιβορι. Αλλά πέρασα χάρμα! Δεν κατάλαβα ούτε διάρκεια, ούτε βαρέθηκα στιγμή, ούτε κι αισθάνθηκα πως βλέπω… τηλεόραση. Το «Ο Πύργος του Downton: Το Μεγάλο Φινάλε» είναι το καλύτερο και πιο χορταστικό κεφάλαιο τούτης της φιλμικής τριλογίας, γεμάτο καταστάσεις, χαρακτήρες και υποπλοκές που υπό συνθήκη τηλεοπτικού προϊόντος μάλλον θα κάλυπταν ολόκληρη season κι όχι ένα «διπλό επεισόδιο»! Και δεν υπήρξα καν fan της σειράς στο παρελθόν (έχω εξομολογηθεί πως… ούτε ένα ολόκληρο επεισόδιο δεν έχω δει ποτέ!).

Προφανώς, απευθυνόμενοι στο σκληροπυρηνικό κοινό της δημοφιλέστατης σεζόν, αλλά βάζοντας σε κοινό ζύγι και τους υπόλοιπους (μη γνώστες) θνητούς, οι παραγωγοί του «Μεγάλου Φινάλε» θέλησαν να προσφέρουν ένα φιλμικό κλείσιμο που… όσο γρήγορα κι αν πρόκειται να ξεχάσεις βγαίνοντας από το σινεμά, μπροστά στη μεγάλη οθόνη θα χαρείς δίχως προηγούμενο, με τις κοινωνικές ανατροπές του, την πληθώρα του καστ και το θαυμαστό επίπεδο σκηνογραφίας και (κυρίως) κοστουμιών. Το ξεκίνημα με το μονοπλάνο στο Λονδίνο των αρχών του 1930 μοιάζει με… «κόκκινο χαλί» που στήνεται για την απόλαυση του θεατή, ο οποίος θα μπει αμέσως στο θεατρικό κλίμα της δουλειάς του Νόελ Κάουαρντ (εάν αναγνωρίζει έστω και το όνομα, φυσικά…), συνδέοντας τη μυθοπλασία με πραγματικά στοιχεία εκείνης της εποχής.

Σε αυτό το τελευταίο εντοπίζεται η μεγάλη επιτυχία τούτου του «Φινάλε». Καθώς οι ήρωες του/της φιλμ/σειράς βιώνουν τις αλλαγές τις οποίες υποχρεώνονται ν’ ακολουθήσουν στη νέα δεκαετία, μαζί τους παρακολουθούμε (μεταξύ άλλων) το σπάσιμο της «ρετσινιάς» της διαζευγμένης γυναίκας, τη στεγαστική «προσγείωση» από τους πύργους και τις επαύλεις (που αρχίζουν να μετατρέπονται σε ξενοδοχεία, ιδίως στο κέντρο του Λονδίνου) στα διαμερίσματα με γείτονες (σκάνδαλο!) σε πάνω ή κάτω ορόφους, έως και μία σταδιακή αποδοχή του υπηρετικού προσωπικού ως μέλη μίας οικογένειας, το οποίο μπορεί να συνυπάρχει πιο αρμονικά και όχι απλώς ως… δουλικά κάποιων ξιπασμένων αφεντικών.

Η ταινία παρουσιάζει την αρχή μιας τέτοιας μετάβασης, που μπορεί να μην εξαλείφει απόλυτα τις ταξικές διακρίσεις και διαφορές, όμως, ανατρέπει μερικά από τα πλέον άσχημα δεδομένα του παρελθόντος. Προσωπικά, καταδιασκέδασα (γελώντας ηχηρά) με την ένθεση του χαρακτήρα του Κάουαρντ και το ειρωνικό ενδεχόμενο (fictional, προφανώς) να εμπνεύστηκε τη συγγραφή του «Private Lives» από την ιστορία του χωρισμού της λαίδης Μέρι!

Ο τελικός (απο)χαιρετισμός του καστ αγγίζει το μελοδραματικό μ’ έναν τρόπο σχεδόν ενοχλητικά κλισεδιάρικο, όμως, αν όντως ισχύει, του ανήκει το δικαίωμα να το εκμεταλλευτεί όσο πιο έντονα το επιθυμεί, καθώς το όνομα «Downton Abbey» υπήρξε (και παραμένει) ένα σεβαστό κομμάτι της pop κουλτούρας. Αν αγαπήσατε αυτούς τους χαρακτήρες για… έξι ολόκληρες seasons (και τρία φιλμ, πια), θα το μπήξετε το κλάμα λίγο πριν τους τίτλους τέλους.