FreeCinema

Follow us

ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ (1987)

(DER HIMMEL ÜBER BERLIN)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Βιμ Βέντερς
  • ΚΑΣΤ: Μπρούνο Γκαντς, Σολβέγκ Ντομαρτάν, Ότο Ζάντερ, Πίτερ Φολκ
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 128'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: STRADA FILMS

Ένας άγγελος, που παρακολουθεί τους ανθρώπους πάνω από τον βερολινέζικο ουρανό, επιθυμεί να μετατραπεί σε κοινό θνητό για να ζήσει τον έρωτα.

Τα «Τα Φτερά του Έρωτα» είναι ένα από εκείνα τα φιλμ που πιστεύω ότι πρέπει να έχεις δει μονάχα μια φορά στη ζωή σου. Αλλιώς σπας ένα «ξόρκι», παραβιάζεις μια συμπαντική συνθήκη, σχεδόν. Αποτελούν μια φιλμική εμπειρία, που (πρέπει να) σου ανοίγεται σαν εσωτερικός, μυστικός διάλογος με το είναι σου κι ύστερα (να) χάνεται ξανά, βαθιά μέσα σου. Αν κάνεις την «επαφή»…

Ποτέ δεν επέτρεψα στον εαυτό μου μια δεύτερη φορά. Είχα πάντοτε την ταινία στη συλλογή μου, από την εποχή της VHS μέχρι το ψηφιακό σήμερα του Blu-Ray. Υπήρξαν στιγμές που ήθελα να ξαναδώ αποσπάσματα. Έβαζα να δω την αρχή, κυρίως. Στα πρώτα λεπτά, πατούσα το stop. Υπήρχε μια σχέση σεβασμού. Κάτι που δεν συνέβαινε συχνά με τη φιλμογραφία του Βιμ Βέντερς («Η Κατάσταση των Πραγμάτων» είναι η άλλη, σοβαρή εξαίρεση).

Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, για την ειδική έκδοση των 100 χρόνων κινηματογράφου που κυκλοφόρησε το περιοδικό ΣΙΝΕΜΑ, είχα γράψει το παρακάτω κείμενο:

“Ο Βιμ Βέντερς ξεψαχνίζει την ανθρώπινη ψυχή και αναζητά τις αιτίες του έρωτα που παρασύρει τους αγγέλους στο γήινο κόσμο μας. Ο Ανρί Αλεκάν φωτογραφίζει εκπληκτικά ένα ασπρόμαυρο Βερολίνο που πνίγεται μέσα στους ήχους των ανθρώπινων σκέψεων. Το εγκόσμιο πέρασμα γίνεται φαντεζίστικα έγχρωμο, αλλά το τοπίο παραμένει θλιβερό. Όπως τα ψεύτικα φτερά της αιωρούμενης ακροβάτισσας του τσίρκου, ίσως, τελικά, και ο έρωτας να είναι ένα μαγικό ψέμα. Η πιο μεγάλη ανθρώπινη προδοσία…

Στην πρώτη θέασή τους τα «Φτερά του Έρωτα» ξυπνάνε μέσα μας εικόνες, μνήμες και σκέψεις που λες ότι δεν ήταν δικές μας. Με το τέλος τα φώτα ανάβουν, τα πόδια μας πατάνε στο έδαφος και βηματίζουμε ξανά, σαν έκπτωτοι ερωτευμένοι άγγελοι…”

Από όλα τα κείμενα εκείνης της έκδοσης, ο Γιώργος Τζιώτζιος μου είχε πει ότι αυτό τον είχε συγκινήσει. Ο Γιώργος δεν βρίσκεται κοντά μας σήμερα. Κι εγώ δεν είμαι πια εκείνο το «παιδί» που έγραψε αυτές τις δύο μικρές παραγράφους προσπαθώντας να συνοψίσει κάτι τόσο μεγάλο σε μέγεθος. Ούτε καν το «παιδί» που είδε «Τα Φτερά του Έρωτα» στη μεγάλη οθόνη ενός σινεμά της οδού Ακαδημίας, στην πρώτη τους προβολή, στα 80’s. «Όταν το παιδί ήταν παιδί…», όμως, αυτή η ταινία κάτι του θύμισε, σαν μια μακρινή, βιωμένη εμπειρία από μια άλλη ζωή, μια προηγούμενη υπόσταση. Και του είχε δώσει μια παρηγοριά, έναν λόγο να κοιτάζει ψηλά και να πιστεύει ξανά στις αξίες αυτής της «πτώσης» του. Να βλέπει, να ακούει και να οσμίζεται. Να υπάρχει. Χωρίς να σκέφτεται το τέλος του χρόνου του. Και να σε ψάχνει. Γνωρίζοντας πως είσαι εκεί. Νιώθοντάς το, έστω και χωρίς να σε βλέπει. Με ένα «μακάρι», για να μοιραστείτε όλα αυτά τα υπέροχα, απλά πράγματα τούτης της ζωής.

«Συνέβη μία φορά. Μόνο μία, και γι’ αυτό, για πάντα», όπως λέει και η ίδια η ταινία. Αυτή φρόντισε να πάρεις και να κρατήσεις μαζί σου από «Τα Φτερά του Έρωτα». Θα σε κάνει άνθρωπο.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Δοκιμιακός, φιλοσοφικός, αφηρημένος λες και αιωρείται για να ταιριάξει πάνω σε εικόνες, σκέψεις και ψυχές ανθρώπων λόγος, φωτογραφία που σκοντάφτει στην τετραχρωμία του θνητού τόπου, με ένα τείχος να χωρίζει ακόμη το Βερολίνο, που προσφέρει στο όλο φιλμ ένα ιδανικό τοπίο μαυρόασπρης no man’s land. Από τις σπάνιες (και εξαιρετικές) περιπτώσεις που η ποιητική διάθεση αφομοιώθηκε τόσο καλά από τον κόσμο του σινεμά. Αν δεν μπεις (απότομα κι) από την αρχή μέσα του, δεν θα καταλάβεις ποτέ γιατί προκάλεσε τόσο ντόρο (και πήρε και βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ των Καννών, το 1987).


MORE REVIEWS

ΤΟ ΚΟΣΤΟΥΜΙ

Στο Σικάγο του 1956, το οργανωμένο έγκλημα χρησιμοποιεί το κατάστημα ρούχων ενός Βρετανού κόπτη για «βιτρίνα» των χρηματαποστολών του. Όλα πάνε ρολόι, μέχρι τη στιγμή που ο πληγωμένος από σφαίρα γιος ενός μεγαλογκάνγκστερ αναζητά καταφύγιο στο ραφείο του μαγαζιού.

ΛΟΥΙΣ ΓΟΥΕΪΝ: ΕΝΑΣ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Βιογραφικό δράμα με τον Μπένεντικτ Κάμπερμπατς στον ομώνυμο ρόλο ενός εκκεντρικού καλλιτέχνη του 19ου αιώνα, ο οποίος έμεινε γνωστός για το τεράστιο ζωγραφικό του έργο που απεικόνιζε… ανθρωπόμορφες γάτες.

ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ

Η Έλενα γυροφέρνει μ’ ένα αμάξι προς… το πουθενά. Το αυτοκίνητο του Αντώνη δεν παίρνει μπρος. Η μοίρα τους το ‘χε.

ΣΜΥΡΝΗ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ (ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ)

Η ζωή της οικογένειας Μπαλτατζή κλονίζεται τραγικά από τα γεγονότα που οδήγησαν στην καταστροφή της Σμύρνης από τον τουρκικό στρατό του Μουσταφά Κεμάλ, το 1922.

ΝΙΤΡΑΜ

Ο Νίτραμ είναι ένα «ξεχωριστό» ενήλικο αγόρι που ζει ακόμα με τους γονείς του, έχει σχεδόν ανεξέλεγκτη συμπεριφορά και παιδαριώδεις απαιτήσεις. Θα κάνει προσπάθειες να συνυπάρξει με τους ανθρώπους μιας κοινωνίας με την οποία αδυνατεί να επικοινωνήσει, θα βιώνει διαρκείς περιορισμούς κι απογοητεύσεις, και κάποια στιγμή θ’ «απασφαλίσει».