του Νίκου Παλάτου

Με την προηγούμενη τρίτη μεγάλου μήκους ταινία της καριέρας του, το «Και Μετά Χορέψαμε» (2019), ο γεωργιανής καταγωγής Σουηδός σκηνοθέτης Λεβάν Ακίν έγινε ευρύτερα γνωστός, αφού πέραν της επιτυχημένης πορείας στο φεστιβαλικό κύκλωμα, το φιλμ αποτέλεσε της υποβολή της Σουηδίας στην ξενόγλωσση κατηγορία των βραβείων Όσκαρ για εκείνη τη χρονιά. Η ιστορία δύο ομοφυλόφιλων γεωργιανών χορευτών που σταδιακά ανέπτυσσαν αισθήματα ο ένας για τον άλλον είχε ξεσηκώσει πλήθος διαμαρτυριών στην ομοφοβική Γεωργία, με τον Ακίν να επανέρχεται με τούτο το «Πέρασμα» στο ευρύτερο queer πλαίσιο θεματολογίας που τον καθιέρωσε.

Υιοθετώντας δύο παράλληλες αφηγηματικές γραμμές (που σε κάποιο σημείο ασφαλώς και θα ενωθούν σε μία), ο Ακίν συστήνει τη μοναχική όσο και μελαγχολική πρώην καθηγήτρια Ιστορίας, Λία. Αναζητώντας τα ίχνη της ανιψιάς της, πέφτει πάνω στον ελαφρώς «χύμα» νεαρό Άτσι, ο οποίος ως πρώην γείτονας της εξαφανισμένης Τέκλα αναφέρει πως γνωρίζει τη διεύθυνσή της στην Ιστανμπούλ. Θέλοντας να ξεφύγει από το καταπιεστικό περιβάλλον της οικίας του αδελφού του, πείθει την Λία να τον πάρει μαζί του στην Τουρκία, ώστε ως πιο «περπατημένος» να τη βοηθήσει στην εύρεση της ανιψιάς. Παράλληλα με το ταξίδι και την άφιξη των δυο τους στην τουρκική μητρόπολη, παρακολουθούμε τη δράση της transsexual πρώην πόρνης Εβρίμ, η οποία έχοντας μόλις αποκτήσει πτυχίο νομικής βοηθά σε διάφορους τομείς την transgender κοινότητα της Ιστανμπούλ.

Η περιπλάνηση της Λία και του Άτσι στους δρόμους της Ιστανμπούλ εξελίσσεται ως ένα αυθεντικό γράμμα αγάπης για την πόλη, υποβαθμίζοντας σταδιακά τον σκοπό του πηγαιμού τους εκεί. Οι πολύβουοι δρόμοι, τα στενά σοκάκια, οι φτωχικές γειτονιές και τα τουριστικά τοπόσημα κινηματογραφούνται με ζεστασιά από τον φακό του Ακίν (σε όλες τις ώρες της ημέρας), καθώς ο νεαρός auteur μοιάζει να έχει μαγευτεί από την αύρα της πόλης περισσότερο (ίσως) κι από την ιστορία που διηγείται. Δίνει, δε, μία αδιόρατη buddy movie νότα στο στόρι, μιας και ο εκ διαμέτρου αντίθετος χαρακτήρας του πρωταγωνιστικού ζεύγους εκεί παραπέμπει, με το δύσκολο παρελθόν του Άτσι (εξαιτίας απώλειας και κακοποίησης) να μην λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη, αλλά να υπάρχει στο καταστασιακό ως μία εύκολη αφορμή φυγής.

Κάπως έτσι, η εν γένει κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα, αλλά και το τσούρμο των διάφορων γραφικών χαρακτήρων που μπαινοβγαίνουν στην υπόθεση (από τον πλούσιο Γεωργιανό ομογενή και τον ακομπλεξάριστο «πειρατή» ταξιτζή, μέχρι τις περίφημες… γάτες της πόλης), ενισχύουν τον crowd-pleaser χαρακτήρα του έργου παρουσιάζοντας μια μάλλον ωραιοποιημένη εκδοχή του trans μικρόκοσμου της Ιστανμπούλ (από τα δήθεν γραφειοκρατικά εμπόδια μέχρι τις ερωτικές περιπέτειες της Εβρίμ). Το μπέρδεμα που επιχειρείται σχετικά με την ταυτότητα της τελευταίας και την εκ των προτέρων πιθανή σχέση της με την Λία δημιουργεί μια αίσθηση (αναπόφευκτου) πεπρωμένου, ανάγοντας σε ένα σχεδόν παραμυθένιο πλαίσιο την όλη περιπλάνηση. Ο μαγικός ρεαλισμός του φινάλε επιβεβαιώνει τη συνθήκη αυτή, φέρνοντας για μία και μοναδική φορά τη θλίψη της συνειδητοποίησης στο προσκήνιο.