της Ιωάννας Παπαγεωργίου

Όταν μια ταινία φέρει τον πρωτότυπο τίτλο «Closed Circuit» (από το CCTV – Κλειστό Κύκλωμα Τηλεόρασης, ελληνιστί) και το tagline «They see your every move» («Βλέπουν το κάθε σου βήμα»), εσύ τι καταλαβαίνεις; Πως θα παρακολουθήσεις ένα κλειστοφοβικό (ακόμα και αν τρέχει εκεί έξω, στους δρόμους) θρίλερ, στο οποίο οι ήρωες δεν μπορούν να ξεφύγουν από το άγρυπνο, πανταχού παρόν βλέμμα των καμερών ασφαλείας – μάτια του «Μεγάλου Αδελφού» ή των ανά τον κόσμο Αντιτρομοκρατικών Υπηρεσιών, που έχουν πλέον καταλύσει κάθε έννοια «ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων»; Ε; Καμία σχέση!

Πλην του πανικού της βομβιστικής επίθεσης στην αρχή, και λιγοστών ακόμα, σκόρπιων σκηνών, το φιλμ αποφεύγει να κατακερματίσει τα πλάνα του, για να δει τα δρώμενα μέσα από τα αναρίθμητα monitors των απανταχού CCTV. Προτιμά αντίθετα ή να στρέφει – αραιά και πού – το βλέμμα στις εσωτερικές και εξωτερικές κάμερες που κατασκοπεύουν επίμονα τα πάντα, ή να καδράρει – σχεδόν πάντα – τους ήρωες του μέσα σε παραλληλόγραμμα πλαίσια που θυμίζουν τηλεοπτικά παράθυρα (μπροστά ή πίσω από κάθε είδους ανοιχτά ή κλειστά κουφώματα, τζάμια, ανοίγματα). Ακόμα κι έτσι όμως (με μοναδική εξαίρεση το τι αποκαλυπτικό δείχνουν και δε δείχνουν τα 4 monitors του CCTV της φυλακής, λίγο πριν απ’ το τέλος), όλες αυτές οι – άμεσες ή έμμεσες – αναφορές στην πανίσχυρη τεχνολογία αδιάκριτης παρακολούθησης, που έχει γίνει, πλέον, αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, δεν παίζουν κανένα σημαντικό ή καταλυτικό ρόλο στην αφήγηση ή στην ιστορία αυτού του φιλμ. Αφενός, τα διαθέσιμα στη Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών της Βρετανίας, MI5, CCTV αποδεικνύονται είτε αχρείαστα (αφού ήδη γνώριζε, προ πολλού, την ταυτότητα του βομβιστή / τρομοκράτη), είτε άχρηστα (αφού ούτε την απόδραση πολύτιμου μάρτυρα, ούτε το κρυφό σημείο συνάντησης των δύο υποψιασμένων δικηγόρων υπεράσπισης καταφέρνουν να μαρτυρήσουν). Αφετέρου, τα στοιχεία που αποκαλύπτουν τους πραγματικούς ενόχους δεν ξεθάβονται μετά από προσεκτική μελέτη οπτικού υλικού, αλλά μέσα από κατ’ ιδίαν συζητήσεις / συνεντεύξεις και ξεψάχνισμα / διασταυρώσεις είτε παραδοσιακών, επί χάρτου, είτε ηλεκτρονικών, επί USB, αρχείων.

Τελικά, τι ρόλο βαράνε τα Κλειστά Κυκλώματα Τηλεόρασης σε αυτό το «Επικίνδυνο Κύκλωμα» (παρεμπιπτόντως, σπάνια ευστοχότερος του πρωτότυπου ο ελληνικός τίτλος); Ουσιαστικά, κανέναν. Κατά συνέπεια, μόνο ως καταχρηστική αισθητική επιλογή ή σκηνοθετικό στιλ μπορούν να εκληφθούν. Γεγονός που και το καταδικάζει στην αφάνεια σε σύγκριση με πολύ πιο καίρια επί του θέματος τηλεοπτικά («Person of Interest») ή κινηματογραφικά («Red Road») πονήματα, και παραπλανεί. Εκνευριστικά.

Γιατί στην πραγματικότητα αυτό το ψυχρό, άχρωμο και άοσμο φιλμ δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα πολιτικό θρίλερ, που φαντάζεται τον εαυτό του απόγονο κλασικών ταινιών του είδους («Όλοι oι Άνθρωποι του Προέδρου», «3 Μέρες του Κόνδορα») και θέλει να βάλει στο ειδώλιο του κατηγορουμένου εκείνες τις παντοδύναμες κρατικές υπηρεσίες, που – ιδιαίτερα στη μετά την 11η Σεπτεμβρίου εποχή – καταχρώνται την εξουσία τους και εις το όνομα της προστασίας του πολίτη καταπατούν ασύστολα κάθε δικαίωμά του – ακόμα και αυτό της ζωής. Μόνο που πολιτικό θρίλερ χωρίς στιβαρούς, ανθρώπινους χαρακτήρες, η τύχη των οποίων να σε πονάει, και χωρίς σασπένς, το οποίο να σε καθίζει σε αναμμένα κάρβουνα, δε γίνεται. Τι και αν ο Τζον Κρόουλι έχει επιδείξει στο παρελθόν απαράμιλλα διαπεραστική και τρυφερή ματιά στην ανθρωπιά των ηρώων του («Boy A»); Αυτή τη φορά, με τη συνενοχή του σεναρίου, παρακολουθεί τους ήρωές του αποστασιοποιημένα, ψυχρά – όπως μια κάμερα σε δημόσιο χώρο τους άγνωστους περαστικούς. Χωρίς ενδιαφέρον. Χωρίς περιέργεια.

Πλην της επαγγελματικής τους ζωής, ελάχιστα μαθαίνουμε για τους δικηγόρους Μάρτιν και Κλόντια, παρά τη φιλότιμη προσπάθεια των Μπάνα και Χολ, ενώ η παρελθούσα ερωτική τους σχέση μπορεί να δηλώνεται πολλάκις στους διαλόγους και σε 2 – 3… κούκου λυρικά flashback, κανέναν όμως σκοπό δεν εξυπηρετεί τελικά στα δρώμενα. Πλην του πιασάρικου όνοματός του (Φαρούκ Ερντογάν), ο συλληφθείς «τρομοκράτης» παραμένει… γνωστός άγνωστος, ενώ ο ουρανοκατέβατα πολυμήχανος γιος του προκύπτει στο παραπέντε από μηχανής θεός για την υπεράσπιση. Η Νταφ (σύζυγος του Τζέιμς ΜακΑβόι, αν αυτό σου λέει κάτι) είναι η πιο αναιμικά επιβλητική πράκτορας υπηρεσίας πληροφοριών που θα συναντήσεις ποτέ. Η Τζούλια Στάιλς λέει χαίρετε κι αντίο, μέχρι να πεις «βρε καλώς τα παιδιά», ενώ οι Χάιντς και Μπρόουντμπεντ… είδαν φως και μπήκαν. Με άλλα λόγια, ποσώς σε ενδιαφέρει τι κάνουν όλοι αυτοί και πού θα καταλήξουν. Τουτέστιν, μαζί με το σασπένς, πας και εσύ για ύπνο.