του Νίκου Παλάτου

Το σκηνοθετικό ντεμπούτο της Λεά Ντομενάς, «Η Κυρία του Προέδρου», δεν αποτελεί μια βιογραφική ταινία με την τυπική έννοια του όρου. Στηρίζεται μεν σε αληθινά γεγονότα της πρόσφατης πολιτικής ζωής της Γαλλίας, όμως, οι πολλές σεναριακές ελευθερίες που παίρνει τα εκτρέπουν σε κάτι που κινείται μεταξύ καρικατούρας και σάτιρας.

Καλύπτοντας τη δωδεκαετή θητεία της… Μπερναντέτ – Πρώτης Κυρίας, το φιλμ την παρουσιάζει ως μία περήφανη και κάπως ελαφρόμυαλη γυναίκα, η οποία πίστεψε πως άπαξ της μετακόμισής της στο Προεδρικό Μέγαρο, η φωνή της επιτέλους θ’ ακουστεί. Ντυμένη με παλαιομοδίτικα ταγεράκια (που, όμως, φέρουν την υπογραφή του Καρλ Λάγκερφελντ) και υπομένοντας σιωπηλά τις απιστίες του συζύγου της, η Μπερναντέτ επιχειρεί με κάθε τρόπο ν’ αφήσει το προσωπικό της στίγμα στις ζυμώσεις που λαμβάνουν χώρα πίσω από τις κλειστές πόρτες του προεδρικού γραφείου (για θέματα που, μεταξύ άλλων, άπτονται των βουλευτικών εκλογών, της επίσκεψης του Προέδρου Κλίντον ή του πολέμου στο Ιράκ), όμως, το μόνο με το οποίο αδιαλείπτως ασχολείται είναι η… σιδηροδρομική σύνδεση του Κορέζ, μιας περιοχής στην κεντρική Γαλλία την οποία υπηρέτησε επί σειρά ετών ως δημοτική και νομαρχιακή σύμβουλος. Η άφιξη ενός εξίσου αδέξιου συμβούλου επικοινωνίας, ο οποίος αναλαμβάνει να της μάθει τα απαραίτητα κόλπα ώστε να μην «ντροπιάζει» άλλο τον Γάλλο Πρόεδρο, λειτουργεί με τρόπο που ταιριάζει γάντι με τη λαϊκή μας έκφραση «κύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι», καθώς σταδιακά οι δυο τους (βασιζόμενοι εν πολλοίς στην πλήρη ανεπάρκεια της προεδρικής συμβουλευτικής κουστωδίας!) αρχίζουν να μοιάζουν με τους πλέον οξυδερκείς τύπους του Μεγάρου των Ηλυσίων!

Ο σατιρικός τόνος της ταινίας δίνεται εξαρχής μέσω του ευφάνταστου και επαναλαμβανόμενου ευρήματος της θρησκευτικής χορωδίας, η οποία παρεμβαίνει στα δρώμενα σχολιάζοντάς τα με τρόπο σουρεάλ. Η απομόνωση της Μπερναντέτ από τα μέλη της ίδιας της οικογένειάς της (η κόρη της ήταν το δεξί χέρι του Προέδρου Σιράκ σε ό,τι αφορούσε την οργάνωση του καθημερινού του προγράμματος) θυμίζει αντίστοιχες καταστάσεις που περιγράφονται στα πρόσφατα «Spencer» (2021) και «Priscilla» (2023). Η προσέγγιση, εν τούτοις, απέχει παρασάγγας από αμφότερα, μιας και η «Κυρία του Προέδρου» ουδόλως ενδιαφέρεται για τα ψυχαναλυτικά ζητήματα που προκύπτουν από την μη αποδοχή, ποντάροντας ολοκληρωτικά στο καλαμπούρι, το οποίο εδώ σερβίρεται υπό μορφή που παραπέμπει σε sketch, καθώς τα άλματα στον χρόνο είναι συνεχή.

Παραδόξως, (ίσως) το όλο πράγμα δεν ξεφεύγει της μπαλαφάρας (αν και ο Μισέλ Βιγερμόζ ως Ζακ Σιράκ υιοθετεί ένα άκρως μπουφόνικο παίξιμο), πιθανότατα επειδή τα περισσότερα απ’ όσα διαδραματίζονται θεωρώ απίθανο να έχουν συμβεί έτσι στ’ αλήθεια (ειδικά η όλη φάση με τον δελφίνο Νικολά Σαρκοζί). Ουδέποτε επιχειρείται να δοθεί κάποια σοβαρή πολιτική διάσταση στις κινήσεις της Μπερναντέτ, γεγονός που ενδεχομένως θα στούκαρε άσχημα με το πανάλαφρο κλίμα της ταινίας. Από την άλλη, βέβαια, είναι κάπως παράξενο για ένα φιλμ που καταπιάνεται (επί της ουσίας) με ολόκληρη τη θητεία ενός Γάλλου Προέδρου ν’ αφήνει την πραγματική πολιτική τόσο στην απ’ έξω. Μάλλον αυτό είναι το τίμημα του… ανέκδοτου. Υπό αυτό το πρίσμα, το punchline της «Κυρίας του Προέδρου» έρχεται ομολογουμένως νωρίς, με το κάθε επόμενο «επεισόδιο» να μοιάζει με επανάληψη του προηγούμενου. Η αλά «Φόρεστ Γκαμπ» (1994) δουλειά που έχει γίνει στην ανασύσταση της εποχής είναι αξιοπρόσεκτη, η δε Κατρίν Ντενέβ, πάνω στην οποία στηρίζεται ολόκληρο το έργο, υποδύεται με στυλ και άνεση την Μπερναντέτ Σιράκ, ισορροπώντας ανάμεσα στη μόνιμη απογοήτευση της αποδοκιμασίας και την χλεύη.