του Ηλία Φραγκούλη

Η ιδέα είναι ωραία, αλλά… όχι γι’ αυτό που προέκυψε! Έχοντας μια κάποια εμμονή με το σινεμά και την προσωπικότητα του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, η Μία Χάνσεν-Λόβε σκηνοθετεί ένα έργο αναφοράς στη δουλειά του, έως και την… τουριστική (!) εκμετάλλευση του ονόματός του από τους ανθρώπους της νήσου Φόρε, την οποία αγαπούσε σαν τόπο κατοικίας, όσο και location γυρισμάτων για αρκετά από τα φιλμ του (επίσης, ο Μπέργκμαν απεβίωσε και έχει ταφεί εκεί). Εξαρχής, αυτά που βιώνει ο θεατής φαντάζουν ελαφρώς… γελοία, όμως, ο τόνος της ταινίας είναι (τυπικά) υπναλέος και μια ματιά στις εκφράσεις της Βίκι Κριπς σε κάνουν ν’ αναστενάζεις από νωρίς. Όχι, δεν είναι μία χιουμοριστική φάρσα (που θα έπρεπε!). Είναι δράμα (με το ζόρι…).

Εάν η Χάνσεν-Λόβε δεν είχε τον χαρακτηριστικό «καλλιτεχνικό» κομπλεξισμό που αναιρεί σχεδόν όλα τα κινηματογραφικά είδη κι έχει ρίξει «άγκυρα» στο… φεστιβαλικό δράμα, τότε το «Νησί του Μπέργκμαν» θα μπορούσε να είναι ένας πανέξυπνος σατιρικός «διάλογος» για την επαφή του δημιουργού με το κοινό του, την αφελή (συνήθως) θεοποίησή του από ένα «τυφλό» πλήθος φανατικών θαυμαστών και το πόσο εξωφρενικά μπορεί να εκτροχιαστεί όλη αυτή η συνθήκη. Δυστυχώς, η Χάνσεν-Λόβε εκμεταλλεύεται ελάχιστα (έως που το αποφεύγει!) το αστείο της υπόθεσης, το οποίο πλανάται σε άπειρες σεκάνς (από την ατάκα για την κρεβατοκάμαρα όπου γυρίστηκε το «Σκηνές από Έναν Γάμο» ή το επεισόδιο με την επιλογή κόπιας μπεργκμανικού έργου στο screening room, μέχρι το ανεκδιήγητο… Bergman Safari στο νησί!), μετατρέποντας την ταινία της σε μια τεράστια χαμένη ευκαιρία σχολίου για το σινεμά, τους ανθρώπους του, τη δόξα, τα άγχη και τα αδιέξοδα των δημιουργών του, αλλά και το πώς τ’ αντιλαμβάνονται όλα αυτά οι τελικοί αποδέκτες ενός κινηματογραφικού «προϊόντος».

Οι ήρωες της ταινίας είναι σκηνοθέτες αμφότεροι, «προσπαθούν» (σεναριακά) να έχουν μία ελαφρώς αποξενωμένη σχέση (στα μπεργκμανικά πρότυπα), όμως, η ιστορία της Χάνσεν-Λόβε είναι τόσο ισχνή που… δεν τραβάει με τίποτα! Σε μία απόπειρά της να σώσει λίγο την κατάσταση, προσθέτει ένα φιλμ μέσα στο φιλμ, καθώς η Κριπς αφηγείται στον Τιμ Ροθ (ο σύζυγος) την ιδέα που έχει για το σενάριό της, το οποίο, φυσικά, δεν έχει (ή πάσχει από) φινάλε! Η διάρκεια της ταινίας έχει αρχίσει να εξαντλεί από νωρίτερα, τα μάτια του θεατή σιγοκλείνουν (κυριολεκτικά βασανίστηκα για να μη με πάρει ο ύπνος!) και οι τελευταίες σεκάνς σε κάνουν ν’ αναρωτιέσαι αν όντως σε είχε πάρει ο ύπνος κι έχασες κάτι, για να επιβεβαιώσεις πόσο αδιανόητο ναυάγιο είναι το «Νησί του Μπέργκμαν». Καθώς έπαιζαν τα credits τέλους, σκεφτόμουν τι πλάκα που θα είχε να έβλεπα αυτή την ταινία με τους Μόντι Πάιθον. Εάν τη σκηνοθετούσαν εκείνοι, δε, θ’ αλλάζαμε συκώτι από τα γέλια. Μετά συνήλθα. Και μου κόπηκε το γέλιο.