του Κώστα Κωνσταντινίδη

Από την πρώτη στιγμή, η ταινία τοποθετεί τον θεατή μπροστά σε ένα διαζύγιο που έχει ήδη δρομολογηθεί. Δύο άνθρωποι κινούνται μέσα σε μια συνθήκη που έχει πάρει τον δρόμο της, με μια ηρεμία που δείχνει πως η απόφαση έχει ωριμάσει πριν ακόμη ειπωθεί. Η κοινή τους ζωή παραμένει παρούσα σε κάθε κίνηση, στα παιδιά, στις μικρές καθημερινές λεπτομέρειες, σε έναν τρόπο συνύπαρξης που συνεχίζει να λειτουργεί, παρότι η σχέση έχει μετακινηθεί. Υπάρχει μια αίσθηση τάξης και ελέγχου σε αυτή τη μετάβαση, ένας τρόπος να οριστεί το τέλος χωρίς εξάρσεις.

Η ταινία μένει για λίγο σε στιγμιότυπα καθημερινού ρεαλισμού, σε κινήσεις που επαναλαμβάνονται μηχανικά και κρατούν τον ρυθμό της ζωής σταθερό. Το πλύσιμο των δοντιών, το ντύσιμο, η προετοιμασία της ημέρας, μικρές πράξεις που περνούν σχεδόν απαρατήρητες και δημιουργούν μια αίσθηση κανονικότητας. Ο χώρος λειτουργεί με ακρίβεια, οι άνθρωποι κινούνται μέσα του με συνήθεια, μέχρι τη στιγμή που εμφανίζεται το γεγονός που αλλάζει τα πάντα. Κάτι που έρχεται απότομα και τίποτα πια δεν (θα) είναι ίδιο. Το σώμα παύει να λειτουργεί με τον τρόπο που το γνωρίζαμε, οι κινήσεις γίνονται αργές, δύσκολες, απαιτούν προσπάθεια και συγκέντρωση. Η καθημερινότητα αναδιαμορφώνεται γύρω από αυτή τη νέα πραγματικότητα, με κάθε απλή πράξη να γίνεται δύσκολη. Το μυαλό παραμένει παρών, καθαρό, και αυτή η αντίθεση ανάμεσα σε συνείδηση και σώμα γίνεται το κέντρο αυτού που συμβαίνει και η δυσκολία φαίνεται πια σε κάθε κίνηση.

Η αποκατάσταση μπαίνει στη ζωή τους ως μια καθημερινή δοκιμασία που επαναλαμβάνεται χωρίς διακοπή. Κάθε κίνηση απαιτεί προσπάθεια, κάθε μικρό βήμα χρειάζεται χρόνο και η πρόοδος δεν ακολουθεί σταθερή πορεία. Υπάρχει επίγνωση ότι η επιστροφή σε αυτό που είχαν πριν δεν βρίσκεται πλέον μέσα στο πεδίο των δυνατοτήτων και αυτή η γνώση βαραίνει σιωπηλά την κάθε προσπάθεια. Οι μέρες οργανώνονται γύρω από ασκήσεις, επαναλήψεις και μικρές εύθραυστες κατακτήσεις.

Η σχέση του Τόμας και της Έινε αρχίζει να δοκιμάζεται μέσα σε αυτή τη νέα καθημερινότητα, φέρνοντας στην επιφάνεια μια αμηχανία που δεν είχε φανεί πριν. Όσα τους ένωναν παραμένουν παρόντα, όμως, αποκτούν διαφορετική σημασία, καθώς η συνύπαρξη παίρνει μια άλλη μορφή. Η φροντίδα μπαίνει στο κέντρο και καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο κινούνται πλέον ο ένας απέναντι στον άλλον. Μαζί της εμφανίζεται και ο εκνευρισμός, οι μικρές εντάσεις, η δυσκολία να οριστεί ξανά η ισορροπία, σε μια σχέση που συνεχίζει να υπάρχει, αλλά έχει αλλάξει ουσιαστικά το περιεχόμενό της.

Ο άνδρας βρίσκεται μπροστά σε μια κατάσταση που τον φέρνει σε σύγκρουση με όσα είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει για τον εαυτό του. Η παρουσία μιας νέας σχέσης παραμένει στο φόντο και επηρεάζει τον τρόπο που στέκεται απέναντι σε ό,τι συμβαίνει μέσα στο σπίτι. Η συνύπαρξη με τη γυναίκα του ξαναστήνεται από την αρχή και η καθημερινότητα μοιράζεται ανάμεσα σε δύο κατευθύνσεις που συνυπάρχουν με δυσκολία. Η φροντίδα, η ευθύνη και η επιθυμία για μια άλλη ζωή κινούνται μαζί, σε μια ισορροπία που αλλάζει συνεχώς.

Εκεί ξεχωρίζει και η ερμηνεία της Τρίνε Ντίρχολμ, με απόλυτο έλεγχο στο σώμα και το πρόσωπο. Οι κινήσεις περιορίζονται, το βάδισμα αλλάζει, οι συσπάσεις του προσώπου καταγράφουν κάθε προσπάθεια και κάθε μικρή κατάκτηση. Κάθε νέα συνήθεια φαίνεται να έχει χτιστεί με επιμονή, μέσα από εξαντλητική προετοιμασία που περνά αθόρυβα στην εικόνα. Η παρουσία της μετακινεί ολόκληρο το κάδρο, αλλάζει τον ρυθμό της ταινίας και ο χώρος προσαρμόζεται γύρω της, πάνω της. Κάθε κίνησή της καθορίζει τον χρόνο. Η φροντίδα γίνεται υποχρέωση, η παρουσία πιέζει, η σχέση λειτουργεί ως μηχανισμός επιβίωσης. Μπορεί η ιστορία της ταινίας να είναι αρκετά γνώριμη, αλλά η γραμματική και τα σημεία στίξης της είναι εκείνα που τελικά κάνουν τη διαφορά. Όταν μια σχέση έχει τελειώσει, τι επιβιώνει; Η συνήθεια; Η ευθύνη; Η ανάγκη; Κάτι που θυμίζει αγάπη;

Ο τίτλος «Ξεκινήματα» απλώνεται σε όλα τα μέλη της οικογένειας. Η ζωή οργανώνεται ξανά, με άλλους ρυθμούς και άλλες αντοχές, μέσα σε μια συνέχιση που προχωρά χωρίς υποσχέσεις.