του Ηλία Φραγκούλη

Δεν έχω υπάρξει ποτέ ένθερμος θαυμαστής του σινεμά του Σον Μπέικερ, όμως, η «Anora» μου έκανε ένα πιο θετικό «click» χάρη στην απλότητα και την αφελή αμεσότητά της. Άλλοι την είδαν σαν μια μοντέρνα Σταχτοπούτα, άλλη σαν μια πιο τίμια προσαρμογή της «Pretty Woman» στη δίχως ρομαντισμό πραγματικότητα του σήμερα. Εγώ την είδα σαν έναν θρίαμβο… της Μίκι Μάντισον!

Η αληθινή δύναμη του φιλμ είναι η πρωταγωνίστριά του. Ένα κορίτσι που… σχεδόν θυμόμαστε από το requel του «Scream» (2022), αλλά εδώ σηκώνει πάνω του ολόκληρη ταινία, μη σου πω και οσκαρική υποψηφιότητα (αν όχι και νίκη του χρόνου!). Είναι η Ανόρα, η καλόκαρδη stripper που δεν αισθάνεται πουτάνα στο επάγγελμα, που δεν οικτίρει τον εαυτό της επειδή που και που πηδιέται κιόλας για ένα δίκαιο εξτραδάκι, χαρίζοντας ηδονή και χαρά, όσο κουραστικός κι αν είναι ο καθημερινός της βίος. Η Ανόρα σήμερα αποκαλείται «sex worker» διότι αυτό ηχεί πιο… «politically correct». Αν τη ρωτούσε κανείς, όμως, δεν θα έλεγε πως έχει πρόβλημα μ’ αυτό που κάνει, αφού αυτό πληρώνει τους λογαριασμούς, αυτό της επιτρέπει να ζει όσο καλύτερα μπορεί κι αυτό είναι που την κάνει να αισθάνεται μια ανεξάρτητη γυναίκα, πόσω μάλλον από τη στιγμή που μπορεί να ορίζει τις συνθήκες της εργασίας της και να διεκδικεί αυτό που της πρέπει.

Ένας χαβαλές κι ανώριμος Ρώσος που ξοδεύει ασύστολα τα… άγνωστης προέλευσης χρήματα των γονιών του θα την μετατρέψει στο καινούργιο του παιχνίδι, σ’ έναν σεξουαλικό μέντορα ηδονών και απολαύσεων, που συνδυάζονται με ναρκωτικά και αλκοόλ δίχως τελειωμό. Ο Ιβάν είναι ο καπιταλισμός, το όνειρο μιας ανεγκέφαλης ευημερίας, που η Ανόρα της εργατικής τάξης θα φλερτάρει, δίχως να πιστεύει αληθινά πως μπορεί να υπάρξει για πάντα. Είναι ένα πρόσκαιρο «λαχείο» που θα σπαταλήσει αχόρταγα, μέχρι τη στιγμή που το «αστείο» ενός επιτόπιου γάμου στο Λας Βέγκας φέρνει μία άλλου είδους λάμψη στο πρόσωπό της. Φυσικά, ο καπιταλισμός και η εργατιά δεν υπόσχονται ποτέ μια ιδανική συνύπαρξη, καθώς ανάμεσά τους καραδοκεί η συνθήκη ενός συστήματος το οποίο δεν ηττάται. Στην προκειμένη, οι γονείς του Ιβάν.

Από τη στιγμή που οι μπράβοι – προστάτες (τυπικές φάτσες μαφιόζικης δράσης) του νεαρού Ρώσου εμφανίζονται στην έπαυλη του νιόπαντρου ζεύγους για να διαπιστώσουν πως οι φήμες αληθεύουν και να ενημερώσουν την οικογένεια, η οποία παίρνει το πρώτο… ιδιωτικό της jet και πετά για ΗΠΑ, ο Μπέικερ φανερώνει τις προθέσεις του, να δημιουργήσει μια σύγχρονη screwball κωμωδία καταστασιακής υπερβολής και παρεξηγήσεων. Το σεναριακό υλικό του είναι θαυμάσιο, όμως, δεν καταφέρνει να το απογειώσει στον βαθμό που του αξίζει διότι και ανασφάλεια αισθάνεται και δισταγμό ως προς το να υπηρετήσει το συγκεκριμένο φιλμικό genre, λες και δεν είναι αρκετά «πνευματώδες» σε περιεχόμενο για τα κυβικά του. Αυτό είναι το πρώτο του λάθος. Το δεύτερο είναι η αίσθηση του χρόνου, η διαχείριση του tempo της ταινίας. Ο Μπέικερ δεν έπρεπε να είναι και ο μοντέρ της ταινίας του! Η διάρκεια της «Anora» επισημαίνει (και) την ένστασή μου. Ο κωμικός τόνος κάπου «ευνουχίζεται» από τον πλατειασμό της αφήγησης.

Η εξέλιξη της ιστορίας προκύπτει… αρκετά κλισεδιάρικη, σαν τη διήγηση ενός κλασικού παραμυθιού με προδιαγεγραμμένο φινάλε, με τον Μπέικερ να προσπερνά ευκαιρίες ανατροπών βίαιων ή έντονα δραματικών. Είναι η μοναδική θαρραλέα επιλογή του, με στόχο να οδηγηθούμε σε μια τελική πράξη δικαίωσης και αποδοχής της… αληθινής αγάπης! Είναι το «twist» που μετατρέπει την «Anora» από σκέτα ψυχαγωγική ταινία σε ένα φιλμ με ψυχή, ιδεώδη και ανθρωπισμό. Είναι η θλίψη που νικά την κωμωδία, αλλά μ’ έναν ρεαλισμό λυτρωτικά καθαρτικό. Και χρήσιμο για τη ζωή εκεί έξω. Μια «γυριστή» που ήθελε μεγάλη… πουτανιά για να «βγει»!