FreeCinema

Follow us

AMATEUR (1994)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Χαλ Χάρτλεϊ
  • ΚΑΣΤ: Ιζαμπέλ Ιπέρ, Μάρτιν Ντόνοβαν, Ελίνα Λόουενσον, Ντέιμιαν Γιανγκ, Τσακ Μοντγκόμερι, Ντέιβ Σίμοντς, Πάμελα Στιούαρτ, Έρικα Γκίμπελ, Μάικλ Ιμπεριόλι
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 105'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ROSEBUD

«Αν δε θυμάσαι πια τα τρομακτικά πράγματα που έχεις κάνει, είσαι ακόμα υπεύθυνος γι’ αυτά;», διερωτάται ο Χαλ Χάρτλεϊ. Ελπίζουμε να μην το έχει πάρει προσωπικά…

Η Ιζαμπέλ εγκαταλείπει το μοναστήρι και τα πάτρια γαλλικά εδάφη για να φτάσει στη Νέα Υόρκη με μια αδιευκρίνιστη αποστολή από την Παρθένο Μαρία! Αν και παρθένα, πιστεύει πως είναι νυμφομανής και προσπαθεί να βγάλει τα προς το ζην γράφοντας πορνογραφικές ιστορίες. Ο Τόμας είναι ένας ευγενικός και ευαίσθητος νέος που πάσχει από αμνησία και δε θυμάται το… εγκληματικό του παρελθόν! Οι δυο τους συναντιούνται, ερωτεύονται και αναζητούν την ταυτότητα του Τόμας. Σύνδεσμος με το παρελθόν του θα είναι η Σοφία, μια αθώα και αφελής πορνοστάρ που θέλει ν’ αλλάξει ζωή. Γι’ αυτό το λόγο έχει ήδη εκπαραθυρώσει το σύζυγό της, ο οποίος την ώθησε στην αμαρτία, αλλά η μοιραία πτώση δεν του στοίχισε τη ζωή. Απλά, είχε σαν αποτέλεσμα το να χάσει τη μνήμη του… ο Τόμας! Όταν η Ιζαμπέλ δει μια πορνοταινία με πρωταγωνίστρια τη Σοφία, συνειδητοποιεί ότι η σωτηρία της είναι η δική της αποστολή! Την πορεία προς το λυτρωτικό φινάλε ανατρέπουν δύο αιμοδιψείς επαγγελματίες δολοφόνοι, οι οποίοι αναζητούν απεγνωσμένα τον Τόμας για να τον σκοτώσουν.

Το «Amateur» είναι η τέταρτη και πιο φιλόδοξη ταινία μεγάλου μήκους του Χαλ Χάρτλεϊ. Ο γνήσιος κυνισμός των προηγούμενων ταινιών του δίνει εδώ τη θέση του σε ένα «σουρεαλιστικό» πείραμα ευρωπαϊκών προδιαγραφών και το αποτέλεσμα είναι μία ανισόρροπη τραγικωμωδία. Ο ορισμός του ερασιτέχνη αφορά όλους τους ήρωες του φιλμ. Κανείς δεν τα πάει καλά μ’ αυτό που δηλώνει ότι είναι. Ο Τόμας είναι ένας επικίνδυνος εγκληματίας, ο οποίος μετατρέπεται με την αμνησία σ’ ένα ευαίσθητο μεγάλο παιδί. Η Ιζαμπέλ είναι μια ντροπαλή καλόγρια, που απελευθερώνει από μέσα της το παθιασμένο ταμπεραμέντο μιας νυμφομανούς. Η Σοφία, μετά την εξαναγκαστική εμπειρία της στην πορνογραφία και τα ναρκωτικά, βρίσκει αφελώς το δρόμο της επιστροφής προς τον κόσμο της παιδικής αθωότητας, στον οποίο ανήκει συναισθηματικά.

Μπουσουλώντας σαν ερασιτέχνες θνητοί, οι τρεις τους επιχειρούν να ξαναγεννηθούν σ’ ένα νέο κόσμο και σκοντάφτουν στη λύτρωση. Είναι όλοι ικανοί να περάσουν από αυτό το στάδιο; Φτάνει η εγωιστική πρόθεση ενός και μόνο ανθρώπου για να εξαγνιστεί από τις αμαρτίες του, που έχουν παρασύρει και όσους βρίσκονταν γύρω του; Και ποιος είναι αυτός που μπορεί να κρίνει το σωστό ή το άδικο και να απονέμει τη δικαιοσύνη; O Χάρτλεϊ προσπαθεί να απαντήσει σ’ αυτά τα ερωτήματα μέχρι το φινάλε της ταινίας. Σαν κριτής του κόσμου, μαρτυρά τις ανασφάλειες και τις αβεβαιότητές του και κλείνει την αυλαία με μια θυσία – διαβατήριο για την ελευθερία. Για άλλη μια φορά «χορογραφεί» τους ηθοποιούς του, αφού πρώτα τους έχει κλείσει τα μάτια. Σαν ερασιτέχνες «χορευτές» που δεν ξέρουν τα βήματά τους, καθοδηγούνται από αφαιρετικές ιδέες σε ιδανικές ερμηνείες. Την παράσταση κλέβει (με ευκολία) η Ελίνα Λόουενσον στο ρόλο της Σοφίας, ενώ ο Ντέιμιαν Γιανγκ, στο ρόλο του λογιστή που περνάει τα πάνδεινα, θα σας μείνει ξεκαρδιστικά αξέχαστος.

Ο Χαλ Χάρτλεϊ έχει εμφανείς επιρροές από Ευρωπαίους δημιουργούς, λατρεύει τον Γκοντάρ (της δεκαετίας του ’80!) και χρηματοδοτείται, πια, από την Ευρώπη. Το «Amateur» λοξοδρομεί προς αυτές τις κατευθύνσεις και μέσα στην υπερβολή του χιούμορ του, παίρνει τον εαυτό του στα σοβαρά. Άλλη μια υπερβολή… Χωρίς να είναι αποτυχία η ταινία δεν προσθέτει και πολλά στην πορεία του σκηνοθέτη που αγαπήσαμε με το «Trust» (1991). Του ευχόμαστε να συνεχίσει να ονειρεύεται στην Αμερική και στον κόσμο που είχε πλάσει από την αρχή της καριέρας του…

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Το άνωθεν κείμενο είναι η κριτική που έγραψα για το περιοδικό ΣΙΝΕΜΑ (τεύχος 54) το 1995, όταν το φιλμ διανεμήθηκε για πρώτη φορά στους ελληνικούς κινηματογράφους. Η γραφή εξακολουθούσε να είναι δική του, αλλά το στυλ γινόταν πιο… Φεστιβάλ Καννών και η γεωγραφία είχε αρχίσει να «πειράζει» τη δοσολογία στο σύμπαν των ηρώων του. Οι ακόλουθες σημειώσεις συνόδευαν (αντί trivia) την τότε κριτική:

Η ιδέα για το «Amateur» ήρθε κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του Χάρτλεϊ στην Ευρώπη για το publicity του «Trust», στα τέλη του 1991. Ήταν η πρώτη φορά που οι ευθύνες του ως δημιουργού γίνονταν τόσο πολύπλοκες και ο ίδιος ήθελε να ξεφύγει ή, απλά, να κοιμηθεί! Σαν πιθανότητα απόδρασης, υπήρχε μόνο η αμνησία! Από εκεί βγήκε ο σκελετός του σεναρίου. Ακολούθησε μία επιστολή εκτίμησης της δουλειάς του από την Ιζαμπέλ Ιπέρ. Ο Χάρτλεϊ ζητούσε από τις πρωταγωνίστριές του να δουν την ερμηνεία της στο «Une Affaire de Femmes» (1988) του Κλοντ Σαμπρόλ και το γεγονός τον χαροποίησε, με αποτέλεσμα να διαφαίνεται μια πρόθεση μελλοντικής συνεργασίας. Μετά από κάποιες συναντήσεις τους στο Παρίσι, η Ιπέρ είχε την πρωταγωνιστικό ρόλο γραμμένο γι’ αυτήν. Το «Amateur» χαρακτηρίζεται από το δημιουργό του σαν μία «action movie», ένα θρίλερ που «δουλεύει» μ’ ένα σκασμένο λάστιχο, από έναν άνθρωπο που έχει συνηθίσει να δουλεύει μη επαγγελματικά. Όπως λέει και ο ίδιος χαριτολογώντας, «έκανα τα πάντα, ακριβώς με τον τρόπο που υποτίθεται ότι δεν έπρεπε να τα κάνω»!


MORE REVIEWS

GHOSTBUSTERS: LEGACY

Η κόρη του Έγκον Σπένγκλερ μετακομίζει με τα δυο εγγόνια του στο κρησφύγετο του… εκλιπόντος, αναζητώντας ένα καινούργιο αύριο. Τα παιδιά δεν έχουν ιδέα περί του παρελθόντος και της δράσης του παππού τους στους Ghostbusters και καθώς θα βρίσκουν διάφορα gadgets της θρυλικής ομάδας, θα αντιληφθούν πως η περιοχή κρύβει… φαντασματικά μυστικά!

THE HAND OF GOD

Ντροπαλό έφηβο αγόρι αναζητά το μονοπάτι της ζωής του, βιώνοντας χαρές, έρωτες και τραγωδίες στη Νάπολη της δεκαετίας του ’80. Μην (και) γίνει σκηνοθέτης;

Η ΝΥΜΦΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

Νεαρή ιστορικός στο σύγχρονο Βερολίνο κρύβει μια μυστική, μυθική πλευρά του εαυτού της, η οποία έρχεται αναπόφευκτα στην επιφάνεια όταν ο σύντροφός της την αφήνει. Ένας νέος έρωτας θα τη σώσει ή η μοίρα της έχει ήδη καθοριστεί;

Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Το περιοδικό The French Dispatch μας παρουσιάζει τέσσερα (οπτικοποιημένα) άρθρα από την ύλη του τελευταίου (και αποχαιρετιστήριου) τεύχους του. Μαζί με έναν επίλογο - νεκρολογία.

ΚΛΙΦΟΡΝΤ: Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΣΚΥΛΟΣ

Ένα ξεχωριστό, μικροσκοπικό κόκκινο κουτάβι θα βρει συντροφιά στην αγκαλιά ενός μικρού κοριτσιού που θα το αγαπήσει δίχως όρια. Αυτή ακριβώς η αγάπη της θα το μεγαλώσει σε... απρόσμενο μέγεθος, με τον Κλίφορντ να μπλέκεται έτσι σ’ ένα σωρό περιπέτειες.