FreeCinema

Follow us

Τι είναι μια cult ταινία; Πόσο σκουπίδι μπορεί ή πρέπει να είναι; Από ποιον πλανήτη έρχεται και γιατί χρειάζεται να τη λατρέψεις; Μια στήλη που… εγκληματεί, για να σου δώσει τις καλύτερες απαντήσεις γύρω από κινηματογραφικά αξιοπερίεργα και τίτλους που αξίζει να μάθεις πως υπάρχουν. Αρκετά συχνότερα… για τους λάθος λόγους!

OFFICE SPACE (1999)

  • ΕΙΔΟΣ: Κωμωδία
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Μάικ Τζατζ
  • ΚΑΣΤ: Ρον Λίβινγκστον, Τζένιφερ Άνιστον, Ντέιβιντ Χέρμαν, Ατζέι Νάιντου, Γκάρι Κόουλ, Στίβεν Ρουτ

Λίγο πριν την αυγή του νέου millennium, ο προβληματισμός για το μέλλον της ανθρωπότητας βιώθηκε ξαφνικά και μάλλον απροσδόκητα μέσα από τον αμερικανικό mainstream κινηματογράφο, ο οποίος επιχείρησε να «ξορκίσει» την κατάντια του είδους μας με ταινίες που έμελλαν να γράψουν την δική τους ιστορία στην pop κουλτούρα, άλλοτε αναθεματίζοντας τον σύγχρονο καπιταλισμό δια στόματος Τάιλερ Ντέρντεν στο νιχιλιστικό «Fight Club» και άλλοτε επιχειρώντας την καθολική αφύπνιση πνεύματος και νου με την επιστροφή στην… «πραγματική» πραγματικότητα, όπως έκαναν οι αδελφοί Γουατσόφσκι στο «The Matrix».

Στην περίπτωση του φιλμ του Μάικ Τζατζ, τα πράγματα δεν είναι και τόσο ακραία. Εντούτοις, στο σύμπαν μιας μαύρης κωμωδίας, η μετριοπάθεια αποτελεί (πολλές φορές) την καλύτερη λύση για μία υποδόρια, στοχευμένη κριτική, εν προκειμένου του σύγχρονου εργασιακού περιβάλλοντος και όλων εκείνων των καθημερινών, συνηθισμένων κατά τα άλλα μικρο-οχλήσεων που προοδευτικά μοιάζουν ικανές να σε φέρουν ένα βήμα πριν από την οριστική κατάρρευση και το αναπόφευκτο… μπουρλότο!

Ο Πίτερ Γκίμπονς (Λίβινγκστον) είναι ένας προγραμματιστής που εργάζεται για την Initech, μία μεγάλη εταιρεία ανάπτυξης λογισμικού. Η εργασιακή του καθημερινότητα απαρτίζεται από μονότονα, επαναλαμβανόμενα tasks / αγγαρείες που δεν του προσφέρουν καμία συγκίνηση, ενώ και τα προσωπικά του δεν πηγαίνουν πολύ καλά, αφού υποψιάζεται πως η κοπέλα του τον απατά. Ζώντας μια ατέρμονη επανάληψη της ίδιας πεζής κατάστασης, ο Πίτερ θα αναζητήσει βοήθεια στην υπνοθεραπεία, χάρη στην οποία θα αισθανθεί άλλος άνθρωπος. Αντιμετωπίζοντας πλέον τα πάντα με χαλαρότητα (έως και απάθεια) και έχοντας αποτινάξει κάθε άγχος και stress, θα καταστρώσει μαζί με δύο φίλους και συναδέλφους ένα φαινομενικά έξυπνο κόλπο, προκειμένου να δώσουν ένα ξεγυρισμένο μάθημα στην εταιρεία, ιδιαίτερα από τη στιγμή που πληροφορούνται πως η Initech σύντομα πρόκειται να προχωρήσει σε μαζικές απολύσεις. Όπως είναι αναμενόμενο, τα πράγματα δεν θα πάνε όπως ακριβώς τα υπολόγιζαν και θα βρεθούν περισσότερο εκτεθειμένοι απ’ όσο περίμεναν. Θα βρουν τον τρόπο να τα μπαλώσουν πριν τους πάρουν χαμπάρι;

Το «Office Space» αποτελεί κλασική περίπτωση φιλμ που «φωνάζει» ‘90s, και πως δεν θα μπορούσε άλλωστε από τη στιγμή που ο Μάικ Τζατζ αποτελεί τον δημιουργό των Beavis & Butt-Head, εκείνου του αθυρόστομου και εντελώς «καμένου» animation που προβαλλόταν μέσα από τη συχνότητα του MTV, όταν το κανάλι ήταν (ακόμη) δημοφιλές για την καλή του μουσική και όχι για τις trashy reality εκπομπές. Τούτο εδώ αποτελεί ουσιαστικά το σκηνοθετικό ντεμπούτο (για live action, τουλάχιστον, καθότι είχε προηγηθεί το «Beavis and ButtHead Do America», το 1996) του Αμερικανού δημιουργού, το οποίο βασίστηκε στο ομότιτλο, μικρού μήκους animation του ίδιου. Αναδεικνύοντας με αιχμηρό χιούμορ την μονοτονία της εργασιακής πραγματικότητας, την ομογενοποίηση των εργαζομένων και την ολοκληρωτική έκλειψη της ατομικής πρωτοβουλίας, ο Τζατζ κατασκευάζει εδώ μια ταινία σύμβολο της εποχής της, μια ανάλαφρη κωμωδία που αναδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο την ιδέα του εργασιακού ανικανοποίητου και την συνακόλουθη εγκατάλειψη του μεγαλεπήβολου αμερικανικού ονείρου που έχει εγκλωβιστεί μέσα σε καταθλιπτικά cubicles.

Η ταινία αποτέλεσε τεράστια εισπρακτική αποτυχία όταν διανεμήθηκε στις αίθουσες, κατάφερε όμως να ανατρέψει τα προγνωστικά με την κυκλοφορία της στο home entertainment, όπου θριάμβευσε και ξεπέρασε σε κέρδη άλλες, πολύ πιο γνωστές και ήδη επιτυχημένες από την πορεία τους στους κινηματογράφους παραγωγές της 20th Century Fox. Σε αυτή την μετέπειτα πορεία της οφείλει ουσιαστικά και το διαχρονικό cult status της, αποτέλεσμα ενός «δηλητηριώδους» καφκικού περιβάλλοντος, extra δόσεων μελετημένα κυνικού χιούμορ και ενός εξαιρετικού ensemble καστ το οποίο αφήνει το δικό τους στίγμα. Ξεχωρίζουν με χαρακτηριστική άνεση ο Γκάρι Κόουλ σε ρόλο εγωκεντρικού, μαλάκα αφεντικού, αλλά και ο Στίβεν Ρουτ (ο διαβόητος «stapler guy») ως το πιο χαρακτηριστικό δείγμα υποταγμένου εργαζομένου που κάποια στιγμή εκρήγνυται και κάνει την κίνηση mat. Το «Office Space» αποτελεί κλασικό δείγμα καλογραμμένης κωμωδίας καταστάσεων, μια ταινία που μοιάζει να παραμένει καταραμένα διαχρονική μέχρι και σήμερα, ένας ύμνος για την Generation X και όλες εκείνες τις banal, χαμένες ώρες που θυσιάστηκαν (και εξακολουθούν να θυσιάζονται) μπροστά από οθόνες υπολογιστών, φορτωμένα γραφεία και όνειρα στα συρτάρια.

TRIVIA

  • Το κόκκινο συρραπτικό που ο Μίλτον (Ρουτ) δεν ήθελε να χάσει από τα μάτια του, δημιουργήθηκε από το τμήμα των prop. Χρειαζόντουσαν ένα αρκετά έντονο χρώμα, έτσι ώστε να φαίνεται καλύτερα στην ταινία, γι’ αυτό και κατέληξαν στο κόκκινο. Μετά την διανομή του φιλμ, η εταιρεία Swingline άρχισε να δέχεται αιτήματα από καταναλωτές για κόκκινα συρραπτικά! Έχοντας ήδη σταματήσει να τα παράγουν, υποχρεώθηκαν να τα διαθέσουν και πάλι στην αγορά.
  • Ο Τζατζ εμπνεύστηκε τον χαρακτήρα του Μίλτον από έναν συνάδελφό του, όσο εκείνος εργαζόταν ως μηχανικός. Μια μέρα ο Τζατζ πήγε στον συνάδελφό του και τον ρώτησε πως ήταν. Εκείνος άρχισε να του λέει ότι ήθελε να παραιτηθεί, καθώς του είχαν μετακινήσει θέση και γραφείο ουκ ολίγες φορές.
  • Ο ηθοποιός Ορλάντο Τζόουνς είπε ότι εμπνεύστηκε την συμπεριφορά του χαρακτήρα του από την ανιψιά του. Σύμφωνα με τον Τζόουνς, η μικρή του ανιψιά πουλούσε μπισκοτάκια ως πρόσκοπος, χωρίς όμως κανένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον γι’ αυτό που έκανε.
  • Σε μία από τις καμπάνιες προώθησης της ταινίας, το studio προσκαλούσε άτομα από συγκεκριμένες πόλεις προκειμένου να δουν και να συμμετάσχουν στην… καταστροφή εξοπλισμού γραφείων. Υπήρξε και μία διαδικτυακή καμπάνια όπου διάφορα άτομα μπορούσαν να εκθέσουν και να ρεζιλέψουν ποικιλοτρόπως τα αφεντικά τους!
  • Η πίσω αυλή της σκηνής του barbecue του Τομ είναι η ίδια που είχε χρησιμοποιηθεί στον «Ψαλιδοχέρη» (1990)!
  • Ο Ρον Λίβινγκστον παραδέχτηκε πως όταν γνώρισε από κοντά την Τζένιφερ Άνιστον εντυπωσιάστηκε. «Το έκρυψα για δύο μέρες περίπου, ήμουν cool για τουλάχιστον δύο μέρες στις πρόβες, αλλά μετά… λύγισα».
  • Το «Office Space» δεν προβλήθηκε ποτέ στους ελληνικούς κινηματογράφους, αλλά κυκλοφόρησε σε DVD με τον τίτλο «Στην Τρέλα του Γραφείου».

MORE CULT

ΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΙΚΗΣΙΣ

«She was too hungry for love... to care where she found it!»

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΚΡΕΒΑΤΙΟΥ

«The funniest story ever put between bed covers!»

36 ΩΡΕΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΑΠΟΒΑΣΗ

«Give me any American for 36 hours and I'll give you back a traitor.»

ΤΟ ΚΟΛΠΟ

«The BIG bank-heist is on!»

ΤΡΟΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

«It will take your breath away... all of it.»