FreeCinema

Follow us

Τι είναι μια cult ταινία; Πόσο σκουπίδι μπορεί ή πρέπει να είναι; Από ποιον πλανήτη έρχεται και γιατί χρειάζεται να τη λατρέψεις; Μια στήλη που… εγκληματεί, για να σου δώσει τις καλύτερες απαντήσεις γύρω από κινηματογραφικά αξιοπερίεργα και τίτλους που αξίζει να μάθεις πως υπάρχουν. Αρκετά συχνότερα… για τους λάθος λόγους!

ΤΟ ΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΕΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ (1948)

(HOLLOW TRIUMPH)

  • ΕΙΔΟΣ: Δραματικό Νουάρ
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Στιβ Σέκελι
  • ΚΑΣΤ: Πολ Χένριντ, Τζόαν Μπένετ, Έντουαρντ Φραντζ, Λέσλι Μπρουκς, Τζον Κουάλεν

Το πεπρωμένο φυγείν αδύνατον. Το τόνισαν οι αρχαίοι μας τραγωδοί, το επαναλάμβαναν αιώνες αργότερα οι γραφιάδες των νουάρ ταινιών του Χόλιγουντ. Το «Στιγματισμένο Πρόσωπο» που εμπνεύστηκε ο σεναριογράφος Ντάνιελ Φουκς, βασισμένος σε μυθιστόρημα του συγγραφέα Μάρεϊ Φορμπς, πηγαίνει το εν λόγω συμπέρασμα σε τέτοια επίπεδα μοιραίας τραγικής ειρωνείας, που δεν αποκλείεται να το ζήλευε ακόμη και ο… Σοφοκλής ο ίδιος.

Άρτι αποφυλακισθείς κακοποιός ονόματι Τζον Μούλερ, δεν λέει να μπει στον ίσιο δρόμο. Με το που βγαίνει έξω βάζει αμέσως μπροστά τη νέα του δουλειά, σχεδιάζοντας με τη βοήθεια φίλων από τα παλιά να ληστέψουν το παράνομη χαρτοπαικτική λέσχη Νεοϋορκέζου gangster. Το κόλπο, που παραδόξως μοιάζει ιδιαιτέρως εύκολο, δεν πηγαίνει όσο καλά θα ήθελαν, ο Τζον όμως καταφέρνει να ξεφύγει με κάποια από τα μετρητά της λείας. Δυστυχώς, γνωρίζει πως τα «καλά παιδιά» του αφεντικού της λέσχης ξέρουν ποιος κρύβεται πίσω από τη ληστεία και γνωρίζει ακόμη καλύτερα πως δεν θα κάτσουν φρόνιμα εάν δεν τον καθαρίσουν. Την κοπανάει για το Λος Άντζελες, θεωρώντας πως εκεί δεν κινδυνεύει, πλανάται όμως πλάνην οικτράν. Χάρη σε τυχαία σύμπτωση, αντιλαμβάνεται πως στην περιοχή στην οποία έχει βρει καταφύγιο κυκλοφορεί διακεκριμένος ψυχολόγος γιατρός που… του μοιάζει τρομακτικά! Η μόνη διαφορά είναι πως ο doc έχει μία ουλή στο πρόσωπό του. Ο Τζον ξεσκονίζει τις από τα αθώα φοιτητικά χρόνια ιατρικές του γνώσεις (σπούδαζε πριν τον κερδίσει το έγκλημα), κάνει μια μικρή έρευνα περί του «σωσία» του και ετοιμάζεται να πράξει αυτό που θα τον γλιτώσει μια και καλή από τους διώκτες του: να δολοφονήσει τον δόκτορα Μπάρτοκ και εν συνεχεία να πάρει τη θέση του.

Αυτό που κάνει τούτο το νουάρ να ξεχωρίζει δεν είναι τόσο το α λα… «Αδίστακτα Πρόσωπα» (1997) εύρημα της αλλαγής ταυτότητας, όσο η ειρωνεία από την οποία ξεχειλίζει, άπαξ της άφιξης του Τζον στην Δυτική Ακτή. Η σεναριακή ιδέα είναι ομολογουμένως παρανοϊκή, γεννώντας παράλληλα εύλογα ερωτήματα σχετικά με τις πιθανότητες επιτυχίας, αλλά και βιωσιμότητας του όλου πλάνου. Ο σκηνοθέτης Στιβ Σέκελι, όμως, δεν αφήνει τίποτα στην τύχη, βοηθούμενος τα μάλα εδώ από την καταπληκτική φωτογραφία του Τζον Άλτον (ειδικά στις νυχτερινές λήψεις κάνει παπάδες). Σχολιάζει με σαρκασμό την αποξενωμένη τυπικότητα των ανθρωπίνων σχέσεων, αναρωτιέται το κατά πόσο γνωρίζουμε στ’ αλήθεια τον πλησίον μας, δίνει όσο το δυνατόν πιο πειστικές απαντήσεις σχετικά με την αβίαστη προσαρμογή του Τζον από Μούλερ σε Μπάρτοκ και, κυρίως, διανθίζει την πλοκή με δυο-τρία twist, φτιαγμένα έτσι ώστε να σκορπίσουν πολλά συγκαταβατικά… χαμόγελα.

Ο Πολ Χένριντ (ο Βίκτορ Λάζλο της «Casablanca», για όσους τυχόν αναρωτιούνται) είναι άψογος, εμφανιζόμενος σε κόντρα διπλό ρόλο, αντιστρέφοντας εν πολλοίς την τυπική νουάρ θεματολογία της «μοιραίας γυναίκας». Ο «μοιραίος» σε τούτο είναι ο ίδιος, μιας και ο Μούλερ / Μπάρτοκ του είναι ένας υπερφιλόδοξος δολοπλόκος τύπος, ο οποίος συν τοις άλλοις βάζει στο μάτι την αθώα γραμματέα του αληθινού Μπάρτοκ (συνήθως συνέβαινε το ανάποδο). Η Τζόαν Μπένετ (που στο παρελθόν είχε διακριθεί σε ρόλους femme fatale) υποδύεται εδώ μια γυναίκα με τρυφερό και συνειδητοποιημένο χαρακτήρα, η οποία επιπροσθέτως είναι εκείνη που βγάζει χρήματα από κανονική δουλειά και δεν φαίνεται να έχει ανάγκη από κομπίνες και λοβιτούρες. Ο έρωτας, όμως, είναι μυστήριος ή όπως η ίδια σε κάποια στιγμή ξεστομίζει, «είναι ένας πικρόχολος κόσμος γεμάτος δυσάρεστες εκπλήξεις, και δεν μπορείς να ζεις αφήνοντας τους ανθρώπους να σε πληγώνουν» . Ατάκα ανθολογίας από ένα cult διαμάντι του αμερικανικού νουάρ.

TRIVIA

  • Το «Hollow Triumph» ενίοτε εμφανίζεται και με τους εναλλακτικούς τίτλους «The Scar» ή «The Man who Murdered Himself», καθώς τα δικαιώματα του φιλμ πέρασαν στα αζήτητα.
  • Την παραγωγή της ταινίας ανέλαβε ο ίδιος ο πρωταγωνιστής της Πολ Χένριντ. Σύμφωνα με τον Τύπο της εποχής, το επιχείρησε διότι ήθελε για μια φορά έστω να παίξει έναν ρόλο κακού, μιας και κανένας δεν τον επέλεγε να υποδυθεί ανάλογους χαρακτήρες.
  • Ο διευθυντής φωτογραφίας Τζον Άλτον είναι ένας από τους θρύλους του νουάρ. Εκ των πιο χαρακτηριστικών δουλειών του αποτέλεσαν οι συνεργασίες του με τον σκηνοθέτη Άντονι Μαν, σε ταινίες όπως η «Έφοδος Αυτοκτονίας» (1947) και «Ο Δραπέτης του Σινγκ-Σινγκ» (1948). Παραδόξως, τιμήθηκε με βραβείο Όσκαρ για ένα φιλμ που ουδεμία σχέση είχε με το είδος στο οποίο άφησε την σφραγίδα του: το μιούζικαλ «Ένας Αμερικανός στο Παρίσι» (1951) του Βινσέντε Μινέλι!
  • H Τζόαν Μπένετ, που είχε ξεκινήσει την καριέρα της σε εφηβική ηλικία από την εποχή του βωβού κινηματογράφου, είχε φτάσει κατά την διάρκεια της δεκαετίας του ‘40 στο απόγειο της φήμης της, κυρίως χάρη στους πρωταγωνιστικούς της ρόλους σε σπουδαία φιλμ του Φριτς Λανγκ όπως «Η Γυναίκα της Βιτρίνας» (1944) και «Η Σκύλλα» (1945).
  • Η καριέρα της Μπένετ ουσιαστικά καταστράφηκε, όταν στις 13 Δεκεμβρίου του 1951 ο σύζυγός της και μεγαλοπαραγωγός του Χόλιγουντ Γουόλτερ Γουέιντζερ πυροβόλησε (από ζήλια!) τον ατζέντη της, Τζένινγκς Λανγκ. Αν και η ίδια δεν έφταιγε σε κάτι, το όνομά της κηλιδώθηκε, με αποτέλεσμα από εκείνο το σημείο κι έπειτα να παίξει σε μόλις επτά ταινίες, έναντι των περίπου εβδομήντα που αριθμούσε μέχρι τότε. Τελευταία της κινηματογραφική εμφάνιση ήταν ως μαντάμ Μπλαν στο «Suspiria» (1977) του Ντάριο Αρτζέντο.
  • Η aria που ακούγεται είναι από την opera του Τζουζέπε Βέρντι «La Forza del Destino». Είπαμε, είναι βαθιά ειρωνικό το φιλμ.

MORE CULT

ΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΙΚΗΣΙΣ

«She was too hungry for love... to care where she found it!»

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΚΡΕΒΑΤΙΟΥ

«The funniest story ever put between bed covers!»

36 ΩΡΕΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΑΠΟΒΑΣΗ

«Give me any American for 36 hours and I'll give you back a traitor.»

ΤΟ ΚΟΛΠΟ

«The BIG bank-heist is on!»

ΤΡΟΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

«It will take your breath away... all of it.»