του Ηλία Φραγκούλη

Όχι στα ίδια και τα ίδια! Ναι στο κλασικό παρελθόν του Χόλιγουντ, με ταινίες που το κοινό μπορεί να χαρεί που θα (ξανα)δεί στο σινεμά, αν είχε προλάβει… να ζει από τόσο παλιά ώστε να είχε την τύχη να παρακολουθήσει τέτοια έργα στη μεγάλη οθόνη. Αυτός ήταν από την αρχή ο σκοπός της δημιουργίας της Repertory Films. Επιστροφή στα φιλμ μας μας έμαθαν να βλέπουμε σινεμά και… να περνάμε καλά στα σινεμά, πόσω μάλλον τα καλοκαίρια στα εναπομείναντα θερινά της χώρας.

Είναι προφανές ότι το εγχείρημα έχει συναντήσει πολλά εμπόδια και αντιμετωπίζεται μάλλον… εχθρικά από την αγορά για πολλούς και διάφορους λόγους, όμως, αυτό είναι μία άλλη μεγάλη κουβέντα που κάποια στιγμή στο μέλλον θα κάνουμε. Με τον πλέον αποκαλυπτικό και αλογόκριτο τρόπο του FREE CINEMA. Για να μην απορεί ο κόσμος…

Στο θέμα μας τώρα, με ιστορικά στοιχεία. Το «Μια Θέση στον Ήλιο» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ των Καννών στις 5 Απριλίου του 1951 και ξεκίνησε την καριέρα του στις ΗΠΑ μετά την πρεμιέρα του στο Λος Άντζελες, στις 14 Αυγούστου της ίδιας χρονιάς. Περιέργως, στους ελληνικούς κινηματογράφους προβλήθηκε για πρώτη φορά στις 19 Ιανουαρίου του… 1953! Ήταν οι εποχές όπου οι καθυστερήσεις της διανομής από χώρα σε χώρα της Ευρώπης μπορούσαν να έχουν ακόμη και τέτοια απόσταση!

Όπως μπορεί να καταλάβει κανείς από την άνωθεν καταχώρηση του 1953, η κυκλοφορία του «Μια Θέση στον Ήλιο», με έξι βραβεία Όσκαρ (καλύτερης σκηνοθεσίας, σεναρίου, φωτογραφίας, μοντάζ, κοστουμιών και μουσικής) πλέον, η έξοδος του φιλμ στα αθηναϊκά (αρχικά) σινεμά αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα κινηματογραφικά γεγονότα εκείνης της χρονιάς, κάτι που δηλώνουν από μόνες τους και οι κορυφαίες αίθουσες που το πρόβαλαν. Ιδού και μερικές σελίδες από εφημερίδες της εποχής, για μία πιο ολοκληρωμένη άποψη του τι μπορούσε να δει το ελληνικό κοινό στα σινεμά το 1953 (κλικάροντας επάνω στις εικόνες, μπορείτε και να τις μεγεθύνετε).

Στο μακρινό παρελθόν, ο όρος «επανέκδοση» δεν ήταν ακριβώς δόκιμος ή τόσο διαδεδομένος. Οι μεγάλες κινηματογραφικές επιτυχίες έπαιζαν σχεδόν ασταμάτητα στα θερινά σινεμά, όμως, κάποιες από αυτές εμφανίζονταν ανά χρόνια και σε μεγάλες αίθουσες των Αθηνών (ειδικά) κατά τη διάρκεια της χειμερινής σεζόν. Έτσι, από εφημερίδες της εποχής μπορούμε να δούμε πως το «Μια Θέση στον Ήλιο»… έβρισκε τη θέση που του άξιζε και χειμωνιάτικα (ή έως και την άνοιξη), όπως το 1958.

Το επόμενο παράδειγμα επανάληψης προβολών σε αθηναϊκές χειμερινές αίθουσες εμφανίζεται από καταχωρήσεις εφημερίδων του 1966.

Το «Μια Θέση στον Ήλιο» διανεμήθηκε σε επανέκδοση για τελευταία φορά τον Φεβρουάριο του 1989, προφανώς σε χειμερινές αίθουσες, ακόμη και στο ΑΤΤΙΚΟΝ της Σταδίου, όπου είχε κάνει πρεμιέρα το 1953!

Από το 1989 (ακολουθεί το original «χαρτονάκι» εκείνης της επανέκδοσης) μέχρι σήμερα υπήρξε ένα τεράστιο κενό. Η Repertory είναι υπερήφανη που έφερε ξανά το φιλμ για προβολές στη μεγάλη οθόνη (σε ολόκληρη την Ελλάδα) μετά από τόσες δεκαετίες και η ανταπόκριση είναι μεγάλη. Η ακόμη μεγαλύτερη ευχαρίστηση, όμως, είναι το γεγονός ότι ο κόσμος ενθουσιάζεται και (επιτέλους) αναγνωρίζει την αξία αυτού του διαχρονικού αριστουργήματος που τα σινεμά (και κυρίως οι διανομείς…) είχαν ξεχάσει την ύπαρξή του.

Το «Μια Θέση στον Ήλιο» θα συνεχίσει να παίζει… όπου μας ζητηθεί μέσα στο 2026. Δικό σας (και όποιος κατάλαβε, κατάλαβε)!

Το «Μια Θέση στον Ήλιο» του Τζορτζ Στίβενς (και των έξι βραβείων Όσκαρ!) είναι διαθέσιμο σε 4K DCP, μαζί με «Το Παιδί και το Δελφίνι», αποκλειστικά από την εταιρεία REPERTORY, σε συνεργασία με την PARK CIRCUS. Contact: repertoryfilmsgr@gmail.com