FreeCinema

Follow us

AFTERIMAGE (2017)

(POWIDOKI)

  • ΕΙΔΟΣ: Δραματική Βιογραφία
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Αντρέι Βάιντα
  • ΚΑΣΤ: Μπόγκουσλαβ Λίντα, Σόφια Βίxλατς, Μάριους Μποναζέφσκι, Σίμον Μπομπρόσκι
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 98'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: WEIRD WAVE

Το κύκνειο άσμα του σπουδαίου Αντρέι Βάιντα για τα τελευταία χρόνια της ζωής τού αντισυμβατικού Πολωνού ζωγράφου Βλάντισλαβ Στρεμίνσκι, ο οποίος αντιτάχθηκε στις καλλιτεχνικές επιταγές του σταλινικού καθεστώτος, παραμένοντας πιστός στα δημιουργικά του πιστεύω μέχρι τέλους.

Έξι μήνες μετά τον θάνατο του Αντρέι Βάιντα, ενός εκ των σημαντικότερων σκηνοθετών της πολωνικής κινηματογραφικής σχολής, και η τελευταία του ταινία με τίτλο «Afterimage» βρίσκει τον δρόμο της προς το ελληνικό κοινό – αν και όπως συμβαίνει με το σύνολο της δουλειάς του Βάιντα, μάλλον απευθύνεται αποκλειστικά σε εκείνη τη μερίδα θεατών που είναι ήδη εξοικειωμένοι με το κοινωνικοπολιτικό «φορτίο» της φιλμογραφίας τού συγκεκριμένου δημιουργού. Με τον Βάιντα να παραμένει – με τη σειρά του – πιστός στα προσωπικά σινεματικά του ιδανικά, το «Afterimage» αποτελεί το επισφράγισμα μιας κινηματογραφικής παρακαταθήκης πλούσιας, βιωματικής και απρόσμενα ποικιλόμορφης, παρά το γεγονός πως οι μνήμες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, κεντρικός θεματικός πυλώνας τού έργου του, συνεχίζουν να παραμένουν εκκωφαντικά ζωντανές μέσα από τις ταινίες του.

Το φιλμ τοποθετείται χρονικά στη μεταπολεμική Πολωνία. Εκεί, ο πρωτοπόρος ζωγράφος Βλάντισλαβ Στρεμίνσκι, προσωπικότητα πολυσχιδής και καθόλα αντισυμβατική, εργάζεται ως καθηγητής στην Εθνική Σχολή Καλών Τεχνών. Σε κάθε νέα του διάλεξη, η προσέλευση είναι αθρόα και οι μαθητές τον αντιμετωπίζουν ως τη μεγαλύτερη καλλιτεχνική αυθεντία του 20ου αιώνα. Εμμένοντας στη φορμαλιστική του ιδεολογία, ο Στρεμίνσκι θα έρθει σε σύγκρουση με το επιβεβλημένο σταλινικό καθεστώς το οποίο αντιτίθεται σε οποιαδήποτε μορφή Τέχνης που «λοξοδρομεί» της στρατευμένης γραμμής τού σοσιαλιστικού ρεαλισμού αναθεματίζοντας τις απόπειρες των καλλιτεχνών της εποχής ως μη προσκείμενες στην ενθάρρυνση του προλεταριακού φρονήματος. Βαλλόμενος από κάθε πιθανή πλευρά, αλλά δίχως να προδίδει ποτέ την Τέχνη που υπηρετεί, ο Στρεμίνσκι θα βρεθεί (λίγο πριν τον θάνατο) να προσπαθεί να εξασφαλίσει την επιβίωση για τον εαυτό του και την ανήλικη κόρη του, Νίκα.

Δεν ξέρω πόσο εύκολο είναι να διαχειριστεί κανείς το σινεμά του Βάιντα, σίγουρα όμως δεν θα είναι τόσο δύσκολο σε σχέση με το πώς θα αντιμετωπίσει το κοινό τις υπόλοιπες έντεκα(!) ταινίες που κυκλοφορούν αυτή την εβδομάδα στις αίθουσες (δέχομαι στοιχήματα). Εν προκειμένω, το «Afterimage» ίσως και να αποτελεί την πιο «εύκολη» ταινία του Πολωνού δημιουργού, από την άποψη ότι δεν «αφήνεται» σε ένα αυστηρά ιστορικό, πολιτικό περιβάλλον, αλλά επικεντρώνεται στη δράση τού ήρωα ως απόρροια της ευρύτερης κοινωνικοπολιτικής αναταραχής της εποχής. Η ζωή του Στρεμίνσκι ως μεμονωμένη περίπτωση παρουσιάζει ενδιαφέρον μεν, δεν αποτελεί μοναδική περίπτωση καλλιτέχνη που αντιτίθεται στο σύστημα δε, συνεπώς η απόφαση του Βάιντα να ασχοληθεί με την εν λόγω βιογραφική ιστορία σαφέστατα και δεν εξαντλείται στη λογική του σπουδαίου συμπατριώτη του, αλλά καταπώς φαίνεται φέρει και ψήγματα του ίδιου του σκηνοθέτη και δη των δικών του εμπειριών από μια περίοδο που στιγμάτισε ολόκληρη την κινηματογραφική του πορεία. Το «Afterimage» αποτελεί μια καταγραφή – κατακραυγή για τη θέση και τη στάση του δημιουργού μέσα σε ένα περιβάλλον που διαρκώς αλλάζει, θέτοντας έτσι μέσα από την ιστορική πραγματικότητα του Στρεμίνσκι ερωτήματα για την ίδια τη φύση της Τέχνης και τη δύναμή της να αλλάξει τον κόσμο.

Σκηνοθετικά το φιλμ διατηρεί τον χαρακτήρα του δημιουργού του, με εναλλαγές στη στατική κάμερα και στα μικρά traveling που ενισχύουν τη δυναμική των ηρώων, του Στρεμίνσκι και της κόρης του, αντίστοιχα. Εν αντιθέσει με τους ζωηρόχρωμους πίνακες του ήρωα, η χρωματική παλέτα της ταινίας στερείται των έντονων αποχρώσεων και συναισθημάτων, με τη μουντάδα του αστικού πολωνικού τοπίου να σιγοντάρει το σενάριο του Αντρέι Μούλαρτσικ, λειτουργώντας υποστηρικτικά στην εξαιρετικά προσεγμένη και άρτια εκτελεσμένη ερμηνεία του Μπόγκουσλαβ Λίντα στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Το «Afterimage» είναι μια ιστορική βιογραφία για έναν άνθρωπο που επαναστάτησε με τον δικό του τρόπο, ακόμα κι αν αυτό σήμαινε πως έπρεπε τελικά να θυσιάσει πολλά περισσότερα από όσα, δίχως υπεκφυγές, του ζητήθηκαν να εγκαταλείψει μια και καλή από την κυβερνώσα αρχή. Δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς πως η ταινία αυτή αποτελεί πρωτίστως το καθρέφτισμα των αναμνήσεων του ίδιου του Βάιντα πάνω στην προσωπική του Τέχνη και ενός φιλμικού σύμπαντος που, κατά κάποιον μοιραίο τρόπο, έκλεισε με το πλέον αντιπροσωπευτικό και ανυπότακτο δείγμα του.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Η ταινία δεν απευθύνεται μόνο στους γνώστες της φιλμογραφίας του Αντρέι Βάιντα, σίγουρα όμως απαιτεί μια κάποια ανοχή στο είδος της ακαδημαϊκής βιογραφίας, με το φιλμ να μην αποκλίνει ούτε στιγμή από τα απολύτως απαραίτητα και τη διατήρηση της σεναριακής – άνευ εκπλήξεων – ισορροπίας, μέχρι τέλους. Αν πάλι είσαι του πιο… «ελαφρολαϊκού», τσέκαρε τις υπόλοιπες ταινίες της εβδομάδας, σίγουρα θα βρεις κάτι που σου ταιριάζει περισσότερο. Ή και όχι.

MORE REVIEWS

Going in Style

ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΜΕ ΣΤΥΛ

Προ της πιθανής απώλειας των συντάξεών τους και εξαιτίας της εξαγοράς της εταιρείας στην οποία εργάζονταν σχεδόν όλη τους της ζωή από πολυεθνικό κολοσσό, τρεις γηραιοί φίλοι αποφασίζουν να ληστέψουν την τράπεζα που φέρει μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση στην οποία κινδυνεύουν να βρεθούν. Η ηλικία μπορεί να μην είναι ο καλύτερος σύμμαχός τους, σε αρκετές περιπτώσεις, όμως, η καρδιά είναι αυτή που χρειάζεται.

Transformers - The Last Knight

TRANSFORMERS 5: Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΙΠΠΟΤΗΣ

Εμείς και οι Transformers έχουμε περισσότερο κι ενδοξότερο παρελθόν απ' ό,τι νομίζαμε. Έφτασε η στιγμή να το (ξανα)βρούμε. Καλά, δε χάθηκε κι ο κόσμος...

Le coeur en braille

ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΧΟΡΔΕΣ

Μαθήτρια σχολείου με πάθος για τη μουσική και το βιολοντσέλο αντιμετωπίζει σπάνια ασθένεια που την κάνει να χάνει σταδιακά την όρασή της. Τσιμπημένος μαζί της αλλά σκράπας στα μαθήματα συμμαθητής τη βοηθάει να κρύψει το μυστικό της ώστε να μπορέσει να συμμετάσχει στις εξετάσεις του ωδείου της, ενώ εκείνη του προσφέρει χείρα βοηθείας για τη βελτίωση των σχολικών επιδόσεών του.

Papa ou maman 2

ΜΕ ΤΟΝ ΜΠΑΜΠΑ Ή ΤΗ ΜΑΜΑ; 2

Ο Βενσάν και η Φλοράνς, χωρισμένοι πλέον, προσπαθούν να ικανοποιήσουν την επιθυμία των παιδιών τους, τα οποία τους θέλουν ξανά μαζί. Εκείνοι, όμως, κάθε άλλο παρά τέτοια πρόθεση έχουν.

Once Upon a Time in Venice

ΚΑΠΟΤΕ ΣΤΗΝ ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ

Ένας ιδιωτικός ντετέκτιβ με έδρα την ηλιόλουστη Βενετία της Καλιφόρνιας θα βρεθεί μπλεγμένος σε κωμικές καταστάσεις στην προσπάθειά του να εντοπίσει τον... σκύλο της ανιψιάς του, ο οποίος εκλάπη πρόσφατα από την τοπική συμμορία!

MR KLEIN

MR KLEIN

Έχουμε πολωνική εβδομάδα ή μου φαίνεται; Θα κεράσει κανένας αλκοόλ, να «δούμε» το έργο με καλύτερο μάτι ή τζάμπα σκάω;

ΝΕΑ