FreeCinema

Follow us

Η ΟΜΟΡΦΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ (2019)

(OM DET OÄNDLIGA)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Ρόι Άντερσον
  • ΚΑΣΤ: Μάρτιν Σέρνερ, Μπενγκτ Μπέργκιους, Τορ Φλίγκελ, Κάριν Ένγκμαν, Γκόραν Χολμ
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 78'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: AMA FILMS

Ως συνήθως, δεν υπάρχει ικανός τρόπος να περιγράψει κανείς με σαφήνεια την υπόθεση μιας ταινίας του Ρόι Άντερσον. Αντί περίληψης, ας πούμε πως ο Σουηδός auteur επιμένει και με τούτο το φιλμ στο γνώριμό του ύφος, διερωτώμενος εδώ εάν το άπειρο στην «Ομορφιά της Ύπαρξης» υπάρχει.

Όποιος έχει δει έστω ένα φιλμ του Ρόι Άντερσον, γνωρίζει άριστα τι μπορεί να περιμένει από το τελευταίο του εγχείρημα. Ο πολυβραβευμένος σκηνοθέτης αφήνει πίσω του την τριλογία της «ζωής» («Τραγούδια από τον Δεύτερο Όροφο», «Εσείς, οι Ζωντανοί», «Ένα Περιστέρι Έκατσε σ’ Ένα Κλαδί Συλλογιζόμενο την Ύπαρξή του»), όμως αυτό δεν σημαίνει πως εγκαταλείπει το απολύτως εικαστικό, χαρακτηριστικό του στυλ. Εκ νέου, στην «Ομορφιά της Ύπαρξης» προτάσσει μια σειρά από tableaux vivants, μέσω των οποίων ξεναγεί τον θεατή σε μια αλληλουχία ανεξάρτητων στιγμιοτύπων από την καθημερινότητα μιας χούφτας απλών ανθρώπων. Η μοναδική επί της ουσίας καινοτομία που υπάρχει σε τούτο σε σχέση με τα προηγηθέντα, είναι ότι εδώ την κάθε μία από τις βινιέτες που αποτελούν το σύνολο του έργου, διηγείται δίκην Σεχραζάντ από τις «Χίλιες και Μία Νύχτες» μια γυναικεία φωνή. Αυτή ξεκινά την αφήγηση, επαναλαμβάνοντας με ήρεμο τόνο το motto «Είδα έναν…», αναλαμβάνοντας τον άτυπο ρόλο του compère σε κάθε αυτοτελές «επεισόδιο».

Η κατά τα ειωθότα ακίνητη κάμερα του Άντερσον (μετα)πηδά από τη μια ιστορία στην άλλη, εξετάζοντας (μεταξύ άλλων) με έναν σουρεάλ απαισιόδοξο τρόπο την ανωνυμία της αστικής απομόνωσης, τον παραλογισμό του απρόοπτου ή την απώλεια του ουσιαστικού στη ζωή. Ένας μεσήλικας άνδρας μιλά on camera για έναν παλιό συμμαθητή του ο οποίος ποτέ δεν του έδινε σημασία, για να περάσει ξαφνικά από εμπρός του, αγνοώντας τον (!) για ακόμη μια φορά. Μια παρέα κοριτσιών, περνώντας έξω από ένα café, αρχίζει προς έκπληξη των θαμώνων να χορεύει στον ρυθμό παλιακής μουσικής. Ένας οδηγός αυτοκινήτου μένει εξαιτίας βλάβης στη μέση του πουθενά, χάνοντας τη μοναδική ευκαιρία παρατήρησης της φύσης, καθώς σκύβει πάνω από τη μηχανή του οχήματος, επιχειρώντας να την επισκευάσει. Όλα αυτά παρελαύνουν με τον τόσο γνώριμο downbeat ρυθμό του Άντερσον, με τη μακάβρια θλίψη να έρχεται ενίοτε σε αντιδιαστολή με την κυνική εκκεντρικότητα των ηρώων που εδώ συστήνει ο σκηνοθέτης. Παραδόξως, σε αυτούς βρίσκει χώρο να τρυπώσει ακόμα και ο Χίτλερ (άδοντας… «Sieg Heil»!), ενώ το bunker όπου κρύβεται είναι πια έτοιμο να καταρρεύσει, σε μια σπάνια για τον auteur ματιά στο παρελθόν.

Το πιο κοντινό σε υπόθεση (με την παραδοσιακή έννοια του όρου) που υπάρχει στην «Ομορφιά της Ύπαρξης», είναι η επανεμφανιζόμενη βινιέτα του ιερέα που φοβάται πως έχει χάσει την πίστη του. Μέσω αυτής, ο Άντερσον καταπιάνεται με ένα εκ των πλέον αγαπημένων του θεμάτων, τη θρησκεία σαν εμπορικό εργαλείο διαβίωσης («Μα, είναι η ζωή μου!», απαντά ο παπάς, όταν ερωτάται σχετικά με την πιθανή συνέχιση των καθηκόντων του), κάτι που πολύ πιο εύστοχα είχε σχολιάσει με τις ρέπλικες των Εσταυρωμένων στα «Τραγούδια από τον Δεύτερο Όροφο», με τα οποία συστήθηκε στο «ευρύ» κοινό είκοσι χρόνια πριν. Και κάπου εκεί απαντάται το… πρόβλημα της τέταρτης αυτής φοράς / επανάληψης, στην οποία ο βετεράνος auteur επιχειρεί να παρουσιάσει μία από τα ίδια. Όσο μοναδικά ως γραφή, αισθητική ή παρουσίαση και να είναι τα καινούργια tableaux vivants του, εν είδει ξεφυλλίσματος comic strip album, κάπου αφήνουν την αίσθηση πως στέκουν σαν outtakes παρελθόντων γυρισμάτων, τα οποία ως επίρρωση τούτων μετά βίας υπερβαίνουν τη μία ώρα διάρκειας. Τη βγάζει καθαρή όμως ο Σουηδός, μιας και έχει την (καλή) συνήθεια να αφήνει αρκετά χρόνια να μεσολαβήσουν από κάθε του φιλμ, κάνοντας το «déjà vu» αυτό να μην μοιάζει ούτε με αρπαχτή, ούτε με φεστιβαλική «εργολαβία», είδος στο οποίο ειδικεύονται άλλοι γνωστοί συνάδελφοί του.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Αν είσαι εξοικειωμένος με το ύφος του Ρόι Άντερσον, αφενός δεν πρόκειται να δεις κάτι που δεν γνωρίζεις ήδη, αφετέρου δεν θα απογοητευτείς από την επανάληψη του «ίδιου» έργου. Σε περίπτωση που είσαι πρωτάρης και επιθυμείς να συστηθείς με το κινηματογραφικό σύμπαν του Σουηδού auteur, τούτο δεν αποτελεί το καλύτερό του φιλμ, η μικρή του διάρκεια, όμως, μπορεί να μετριάσει τις όποιες δυσκολίες επικοινωνίας μαζί του.

MORE REVIEWS

ΜΑΝΤΕΨΕ ΠΟΙΟΣ ΗΡΘΕ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΣΟΥ;

Η οικογενειακή μάζωξη για τον εορτασμό των εβδομηκοστών γενεθλίων της μαμάς παίρνει άβολη τροπή, όταν σε αυτήν καταφθάνει η ψυχολογικά ασταθής και εξαφανισμένη τα τελευταία χρόνια κόρη της.

Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΗΣ ΤΡΥΠΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΣ

Πρώην φίρμα του λαϊκού τραγουδιού, που τα πήρε κρανίο και τα γάμησε όλα στην Αθήνα, πλέον ζει στην επαρχία με καταχρεωμένο σκυλάδικο, γκρίνια μανούλας και παντρεμένη γκόμενα την οποία θέλει να «κλέψει». Εκείνη θα διαπράξει το τελευταίο κυριολεκτικά, αδειάζοντας 1.000.000 ευρώ από το χρηματοκιβώτιο του συζύγου της. Ο τελευταίος αναζητά το σκαστό ζευγάρι και ζητά τη βοήθεια της δικής του μανούλας…

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ

Ακόμα πληγωμένος από τον χωρισμό του με τη σύζυγό του, ο οξύθυμος και εθισμένος στο αλκοόλ Τζακ Κάνινγκχαμ δέχεται την πρόσκληση να γίνει ο προπονητής της ομάδας basketball του παλιού του σχολείου, στο οποίο ο ίδιος είχε διαπρέψει ως αθλητής και παίκτης. Θα βρει έτσι τον δρόμο για τη σωτηρία του;

ΣΚΟΤΕΙΝΑ ΝΕΡΑ

Ένας μεγαλοδικηγόρος τα βάζει με μία από τις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες χημικών όταν συνειδητοποιεί το μέγεθος και την έκταση της περιβαλλοντικής ζημιάς που αυτή έχει προκαλέσει επί δεκαετίες.

ΦΥΓΑΜΕ

Σε ένα φανταστικό σύμπαν που θυμίζει αρκετά τη δική μας καθημερινότητα, δύο έφηβα αδέλφια… ξωτικά έχουν λιγότερο από 24 ώρες ώστε να ολοκληρώσουν ένα ξόρκι και να δουν τον νεκρό τους πατέρα για μια τελευταία φορά.