FreeCinema

Follow us

NUOVO CINEMA PARADISO (1988)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Τζουζέπε Τορνατόρε
  • ΚΑΣΤ: Σαλβατόρε Κάσιο, Φιλίπ Νουαρέ, Μάρκο Λεονάρντι, Ζακ Περέν
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 124'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: ODEON

Η ζωή του μικρού Τοτό αλλάζει μέσα από τη σχέση του με τον μηχανικό προβολής ενός επαρχιακού σινεμά στη Σικελία, στα τέλη του ’40. Ενήλικας πια σήμερα, ο Σαλβατόρε Ντι Βίτα, με αφορμή την είδηση του θανάτου του «μέντορά» του, θυμάται με νοσταλγία το παρελθόν του.

Άλλες εποχές όταν είχε πρωτοβγεί το «Σινεμά ο Παράδεισος». Άλλο κοινό, άλλη κουλτούρα, άλλες αναμνήσεις από την εμπειρία και την επαφή με την κινηματογραφική αίθουσα. Ένας θεατής που είχε γεννηθεί στα τέλη του ’40 και είχε αγαπήσει τον κινηματογράφο, είχε στη μνήμη του στιγμές που (οριακά) μπορεί κάτι να του θύμιζαν μέσα από το φιλμ του Τζουζέπε Τορνατόρε. Ένας θεατής που γεννήθηκε στα τέλη του ’80, σήμερα μόλις που μπαίνει στα τριάντα χρόνια της ζωής του και… έχει «μεταλλαχθεί» από τις ριζικές αλλαγές τις οποίες έχει υποστεί η βιομηχανία του θεάματος μέσω της τεχνολογίας. Μοιραία, η ταινία αυτή έχει ξεπεραστεί. Ακόμη και καλλιτεχνικά, εδώ που τα λέμε…

Τοποθετημένο σε ένα νοσταλγικό κλίμα που οφείλει σχεδόν τα πάντα στην ύπαρξη του «Amarcord» (1973) του Φεντερίνο Φελίνι, το «Nuovo Cinema Paradiso» αγκομαχάει να αφηγηθεί την απλοϊκή ιστορία ενηλικίωσης ενός χωριατόπαιδου που «φοίτησε» δίπλα σε έναν παλιό προβολατζή, για να εξελιχθεί σε κινηματογραφιστή. Προσθέτουμε στο μείγμα και την πρώτη αγάπη του νεαρού ήρωα, διότι τα πάντα σερβίρονται καλύτερα με ολίγη από ρομάντζο, φυλάμε για το συγκινητικό, ενήλικο φινάλε ένα montage από κλασικές φιλμικές σκηνές για να αποτίσουμε φόρο τιμής στην κινηματογραφική Τέχνη και… ιδού οι αιτίες της επιτυχίας αυτής της ταινίας… τότε. Σήμερα; Αν μπεις στο YouTube, βρίσκεις χιλιάδες παρόμοια videos αναφοράς σε είδη ή κατηγορίες σεκάνς, απείρως καλύτερα ως κατασκευή, ικανά να σου προκαλέσουν το συναίσθημα χωρίς καν την επιθετική και συνεχή επανάληψη του (πανέμορφου, μεν) μουσικού θέματος του Ένιο Μορικόνε.

Το μόνο που αντέχει ακόμη από το φιλμ του Τορνατόρε (εκτός της μουσικής) είναι κάποια στιγμιότυπα (κυρίως εντός της αιθούσης) που συντηρούν την αναμνησιολογία ενός λαϊκού θεάματος, πόσω μάλλον σε μια μικρή επαρχιακή πόλη της Ιταλίας, με την οθόνη του σινεμά να γεμίζει από πλάνα διάσημων ταινιών της γείτονος, από το «Η Γη Τρέμει» του Λουκίνο Βισκόντι μέχρι το «Άννα» του Αλμπέρτο Λατουάντα (με την οποία σπάει και το «embargo» της εκκλησιαστικής λογοκρισίας). Αυτές οι σκηνές αποτελούν τον βασικό σκελετό του έργου και όχι η υποτυπώδης ιστορία που μπορείς να αφηγηθείς και χωρίς να χρειαστεί να το παρακολουθήσεις.

Μοιραία, η ψηφιακή καθαρότητα της παρούσης ξεγυμνώνει ακόμη πιο άσχημα την εικόνα αυτού του «Σινεμά», με περισσότερο εκτεθειμένο το μακιγιάζ γήρανσης ή των εγκαυμάτων στο πρόσωπο του Φιλίπ Νουαρέ, του οποίου η ολοφάνερη μεταγλώττιση στα ιταλικά δείχνει πλέον αφόρητα αστεία. Πάντως, είναι ευτύχημα που δεν ήρθαμε αντιμέτωποι με το director’s cut των 173 λεπτών ή το original των 155 λεπτών (αμφότερα εκλιπαρούν για ψαλίδισμα). Τι να πω; Το 1988 ήμασταν σαφώς πιο αθώοι. Και μας παρέσυρε η νοσταλγία…

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας του 1990 έρχεται να μας θυμίσει πόσο πολύ… γέρασε, μέσα στην απίστευτη γραφικότητα της απεικόνισης μιας επαρχιακής κοινωνίας, η οποία «αναλύεται» μονάχα από τον διαχωρισμό εξώστη και πλατείας για τους θεατές της. Κάποια πιασάρικα στιγμιότυπα κρατάνε τη χάρη τους, η μελωδία του Μορικόνε έχει καταχωρισθεί για τα καλά στη μνήμη, όμως το «Nuovo Cinema Paradiso» καλλιτεχνικά, για το σινεμά και το βλέμμα του σήμερα, φαντάζει σαν ένα… τσολιαδάκι που πωλείται σε τουριστικό μαγαζί της Πλάκας (#diplhs). Εάν δεν το έχετε δει ποτέ στη ζωή σας, ταιριάζει καλύτερα στην παλαιομοδίτικη ατμόσφαιρα ενός θερινού κινηματογράφου. Το νεαρότερο σε ηλικία κοινό που ενδέχεται να το τολμήσει (για την Ιστορία του πράγματος), σίγουρα θα μάθει και κάτι γι’ αυτά που συνέβαιναν στην «προϊστορία» της ψυχαγωγίας των τόσο μακρινών δεκαετιών.

MORE REVIEWS

COLETTE

Νεαρή Γαλλίδα από την επαρχία παντρεύεται μεγαλύτερό της διάσημο συγγραφέα και μετακομίζει μαζί του στο Παρίσι της Belle Époque, όπου ανακαλύπτει αρχικά το λογοτεχνικό της ταλέντο και εν συνεχεία την ελευθεριότητα των ερωτικών ηθών. Ο σύζυγος δεν φαίνεται να έχει πρόβλημα με το δεύτερο, θέλει όμως να ελέγχει το πρώτο. Η γυναίκα του από την άλλη τα θέλει όλα δικά της. Μαζί μπορούν ή #MeToo;

ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ

Επαναστατημένη έφηβη θα βρεθεί έγκλειστη σε οικοτροφείο παρέα με άλλες «προβληματικές» κορασίδες, με απώτερο σκοπό την καλλιτεχνικώς προσανατολισμένη συμμόρφωσή τους. Αντ’ αυτού θα καταλήξουν μάρτυρες δράσης περίεργων σκοτεινών δυνάμεων και μεταφυσικών φαινομένων.

ΑΔΕΛΦΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ

Στο Παρίσι δεύτερης γενιάς εμιγκρέδες gangster και μπάτσος, από μακριά κι αγαπημένοι, βλέπουν συμφέροντα και συναισθήματα να μπλέκουν άσχημα όταν «δουλειά» με «σκόνη» αφήνει τέζα το τρίτο παλικάρι της παιδιόθεν δεμένης παρέας τους. Γυρεύοντας εκδίκηση (αλλά από ποιον;), μαζί μπορούν;

ΜΕ ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ ΤΗ ΓΟΗΤΕΙΑ

Ο Ισμαήλ έχει φύγει από το Ιράν και ψάχνει μια καλύτερη τύχη στη Δανία. Του ανακοινώνουν, όμως, ότι σύντομα μπορεί να απελαθεί, γι’ αυτό ψάχνει να βρει τρόπο να μείνει στη χώρα, προσπαθώντας να αποκτήσει μόνιμη σχέση με μια Δανή.

ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΔΕΝ ΚΛΑΙΝΕ

Σε ένα απομονωμένο ξενοδοχείο εκτός σεζόν, στα βουνά της Σερβίας, μία ειρηνευτική οργάνωση μαζεύει βετεράνους των γιουγκοσλαβικών πολέμων για ένα «σεμινάριο συμφιλίωσης». Σε αυτόν τον καμβά, έχθρες και κατάλοιπα του πολέμου θα βγουν στην επιφάνεια, σε ένα εκρηκτικό μείγμα.