FreeCinema

Follow us

Η ΣΙΩΠΗΛΗ ΔΟΛΟΦΟΝΟΣ (2015)

(NIE YIN NIANG)

  • ΕΙΔΟΣ: Δράμα
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Χου Χσιάο-Χσιέν
  • ΚΑΣΤ: Σου Κι, Τσανγκ Τσεν, Ζου Γιουν, Σατόσι Τσουμαμπούκι
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 105'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: SEVEN FILMS / ΣΠΕΝΤΖΟΣ

Κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Τανγκ, ικανότατη εκτελεστής μεγαλωμένη από μοναχές, λιγομίλητη αλλά απόλυτα αποτελεσματική στη δουλειά της, βρίσκει την καρδιά της να έρχεται αντίθετη στην πραγματοποίηση της τελευταίας της αποστολής όταν ανακαλύπτει ότι επόμενος στόχος της είναι ο άνθρωπος στον οποίο την είχαν «τάξει» όταν ήταν μικρή.

Χρειάζεται να περάσουν μόλις τέσσερα λεπτά μέχρι η «Σιωπηλή Δολοφόνος» να παρουσιάσει την πρώτη της σκηνή μάχης. Τέσσερα δευτερόλεπτα αργότερα, η μονομαχία έχει ήδη τελειώσει. Γιατί το φιλμ μπορεί να χαρακτηρίζεται ως «wuxia» (ασιατική ταινία πολεμικών τεχνών, δηλαδή), η ιστορία του να αντλεί τη βάση της από μια σύντομη παραβολή του καιρού της δυναστείας των Τανγκ και οι αφηγηματικοί άξονες να περιλαμβάνουν όλες τις θεματικές βάσεις που έχει συνηθίσει κανείς από το είδος, όμως ο Χου Χσιάο-Χσιέν αρνείται πεισματικά να παίξει με τους κανόνες. Μειώνοντας τους διαλόγους στο ελάχιστο, τις επεξηγήσεις στα απολύτως απαραίτητα και εκτινάσσοντας στα ύψη την προσοχή στη λεπτομέρεια, ουσιαστικά προσπαθεί να καμουφλάρει μία απόλυτα προσωπική του ταινία μέσα σε ένα wuxia περιτύλιγμα!

Η διαφορά έγκειται, όμως, στο γεγονός ότι ο Χου δεν χάνει ποτέ τον έλεγχο ή τον προσανατολισμό της δουλειάς του. Υπάρχει μια εκπληκτική σκηνή, κάπου στο μέσο της ταινίας, όπου ο σκηνοθέτης παρακολουθεί σχεδόν επί πέντε λεπτά μια ιδιωτική συζήτηση όσο τα υφάσματα των κουρτινών καλύπτουν ή απομακρύνονται από την κάμερα. Σε μια άλλη σκηνή, ενώ η δολοφόνος στέκεται στην άκρη ενός λόφου, το ίδιο το τοπίο αλλάζει και καλύπτεται σταδιακά από ομίχλη λες και τα σύννεφα ακολουθούν επίσης τις εντολές του σκηνοθέτη. Ακόμα και η μοναδική έκλαμψη του υπερφυσικού στην αφήγηση αποκτά μια σχεδόν μυσταγωγική προέκταση στην αποτύπωσή του. Για τον Χου Χσιάο-Χσιέν, κάθε σκηνή είναι ένα κομμάτι ενός μυθικού αλλά απόλυτα εσωτερικού κόσμου και οι μάχες απλά οι στιγμιαίες εκρήξεις και οι καίριες παρεμβάσεις ικανών μαχητών που, έτσι κι αλλιώς, δεν χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσουν την αποστολή τους.

Στο επίκεντρο όλων, η Σου Κι συνδυάζει ιδανικά την εξωτερική ομορφιά με τη μελαγχολική εσωτερικότητα και γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι του συγκλονιστικά όμορφα αποτυπωμένου περιβάλλοντος, κουβαλώντας ουσιαστικά πάνω της την ταινία με το βλέμμα της. Η ομορφιά της γίνεται ένα με την ομορφιά του περιβάλλοντος χώρου, μέρη κάδρων που ξεχειλίζουν από αλλεπάλληλα επίπεδα βάθους, λεπτομέρειες που κάνουν τη φύση ζωντανή σε κάθε, μα κάθε σκηνή και μια αβίαστη ποίηση που ξεχειλίζει ανά δευτερόλεπτο. Δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι οι σκηνές θυμίζουν πίνακες που απέκτησαν ξαφνικά ζωή, ικανούς να σε απορροφήσουν μέσα στον κόσμο τους και να σε κάνουν κομμάτι του μύθου.

Ο ρυθμός τής ταινίας μπορεί να είναι – ομολογουμένως – αργός, άρα η «Σιωπηλή Δολοφόνος» δεν είναι μια ταινία για τους λάτρεις των πολεμικών τεχνών και της γρήγορης δράσης και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να παρουσιαστεί έτσι. Είναι ένα φιλμ για όσους επιθυμούν να δουν κάτι πέρα από τις παραδοσιακές ιστορίες δράσης, να βιώσουν κάτι αρκετά προσωπικό και να ανακαλύψουν την ομορφιά της εικόνας και της υπαινικτικότητας μέσα στην αφήγηση. Μπορεί το μυστήριό του να μην αποκαλύπτεται ποτέ πλήρως, όμως η μαγεία του είναι εμφανής από το πρώτο κιόλας δευτερόλεπτο. Είναι καλό ένα φιλμ να μη θυσιάζει την προσβασιμότητά του για χάρη της «τέχνης» του. Όταν κάτι τέτοιο είναι ο μόνος τρόπος για να ανοίξει την πόρτα σε κάτι που δεν βιώνουμε συχνά στη μεγάλη οθόνη, τότε όχι μόνο επιτρέπεται αλλά και επιβάλλεται. Όπως θα ανακαλύψεις και ο ίδιος, θα είναι σχεδόν αδύνατο να βγάλεις τις εικόνες της ταινίας από το μυαλό σου, όσο κι αν προσπαθήσεις.

Γνωστή περίπτωση «φεστιβαλοδίαιτου» σκηνοθέτη ο Χου Χσιάο-Χσιέν. Γι’ αυτό και είναι τόσο αγαπητός από μερίδα της κριτικής. Το κοινό, ειδικά στην Ελλάδα, δεν γνωρίζει σχεδόν καθόλου τη δουλειά του και, ειλικρινά, δεν αδικώ κανέναν γι’ αυτό, ούτε καν τη διανομή, η οποία σε ελάχιστες περιπτώσεις υποχρεώθηκε να αγοράσει κάποιους τίτλους της φιλμογραφίας του λόγω εταιρικών «πακέτων». Η «Σιωπηλή Δολοφόνος» έρχεται με τη φήμη της «αδικημένης» ταινίας από το τελευταίο Φεστιβάλ των Καννών, απ’ όπου έφυγε με το βραβείο σκηνοθεσίας. Μετά το τέλος του φιλμ, μπορείς να αισθανθείς έναν κάποιο οίκτο όχι μονάχα για τα έργα που διαγωνίζονται στα μεγάλα ευρωπαϊκά Φεστιβάλ αλλά και για τα «υποχρεωτικά» βραβεία που μοιράζουν ετησίως οι… τυχάρπαστες επιτροπές.

Ξεκινώντας από το background της βασιλικής αυλής των Τανγκ στην Κίνα του 7ου αιώνα, η οποία ίδρυσε φρουρές στα σύνορα της αυτοκρατορίας της για λόγους προστασίας, βρισκόμαστε δύο αιώνες αργότερα και… προσπαθούμε να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη των συνεπειών αυτής της πολιτικής στις στρατιωτικοποιημένες επαρχίες που, πλέον, αντιτίθενται στον έλεγχο του αυτοκράτορα και προχωρούν σε εξεγέρσεις. Για το δυτικό βλέμμα, έχει μεγάλη σημασία η δυσκολία της παρακολούθησης της πλοκής, της απομνημόνευσης των ασιατικών ονομάτων αλλά, κυρίως, και μορφών, χαρακτηριστικών προσώπων των ηρώων που μπερδεύονται από την ομοιομορφία και καθιστούν πραγματικά αδύνατη την όποια συνοχή στα δρώμενα. Το λέω ξεκάθαρα και τίμια αυτό. Όπως συμβαίνει και σε άλλα παρόμοια έργα, σταδιακά, ο θεατής… χάνει τον μπούσουλα! Ποιος είναι ποιος, πού πάει και τι κάνει, τα πάντα βρίσκονται σε τόσο μεγάλη σύγχυση, που αν μη τι άλλο αποστασιοποιείσαι από την εξέλιξη της ιστορίας (για να το πω πιο ευγενικά…).

Επιπλέον, επειδή ο Χου Χσιάο-Χσιέν δεν είναι και ένας «νορμάλ» σκηνοθέτης ο οποίος εδώ επιχειρεί να κάνει μια προσωπική, στιλιστική κατάθεση στο είδος, προσεγγίζοντας τις παραδόσεις και τις θεματικές των έργων πολεμικών τεχνών, η «Σιωπηλή Δολοφόνος» καταδικάζεται από ένα «καλλιτεχνικό όραμα» που «αποστειρώνει» τα wuxia έπη, για να καταλήξει σε ένα αφόρητα πληκτικό αποτέλεσμα με… ωραία τοπία. Slow motion, out of focus πλάνα και στατικές εικόνες «ποίησης» συνθέτουν ένα διόλου απολαυστικό «κάδρο» το οποίο θα μπορούσες να χαζέψεις για λίγα λεπτά, όχι όμως και για τη διάρκεια ολόκληρης ταινίας.

Η κοροϊδία γίνεται σαφώς πιο έντονη με τη χρήση του 1.37:1 academy ratio, το οποίο «τετραγωνίζει» το κάδρο προφανώς για λόγους… «της μοδός» και της διαφορετικότητας (που εκλιπαρεί για προσοχή), χωρίς το φιλμάρισμα να δείχνει να συμμετέχει σε αυτή την απόφαση! Υπάρχουν σκηνές στις οποίες ο φακός αγκομαχάει να παρακολουθήσει τους διαλόγους και τους ήρωες, με διαρκείς κινήσεις αριστερά και δεξιά, που σου θυμίζουν τις εποχές στις οποίες η τηλεόραση «έκοβε» τα widescreen κινηματογραφικά πλάνα και το pan and scan προσπαθούσε να «χωρέσει» τα πάντα στην οθόνη.

Το ότι ο Χου Χσιάο-Χσιέν δεν υπήρξε ποτέ ένας μεγάλος κινηματογραφικός τεχνίτης, το γνωρίζαμε ανέκαθεν. Το ότι ήταν ένας «φεστιβαλικός» απατεώνας (και τίποτε άλλο) σε όλη του την καριέρα, επίσης. Το να επιχειρεί να ιντριγκάρει το ευρύτερο κοινό του ξενόγλωσσου ή του «arthouse» σινεμά απορρίπτοντας τους κώδικες ενός φιλμικού είδους, όπως πράττει εδώ, και σερβίροντάς του ένα δήθεν «μυστηριακό» μεγαλείο εικόνων, δίχως το πάθος, τον ρομαντισμό, την πολεμική οργή και τη χορογραφημένη λεπτοδουλειά που το χαρακτηρίζει, φανερώνει με άσχημο τρόπο την ανικανότητα του «δημιουργού» και όχι ένα προσωπικό ύφος. Το μόνο «δολοφονικό» στοιχείο που διαθέτει τούτο το φιλμ είναι η… υπνωτιστική του σιωπή. Εάν το τολμήσεις, φρόντισε τουλάχιστον να συνοδεύεσαι. Για να έχεις κάποιον να σε ξυπνήσει στο τέλος.

MORE REVIEWS

Going in Style

ΕΚΔΙΚΗΣΗ ΜΕ ΣΤΥΛ

Προ της πιθανής απώλειας των συντάξεών τους και εξαιτίας της εξαγοράς της εταιρείας στην οποία εργάζονταν σχεδόν όλη τους της ζωή από πολυεθνικό κολοσσό, τρεις γηραιοί φίλοι αποφασίζουν να ληστέψουν την τράπεζα που φέρει μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση στην οποία κινδυνεύουν να βρεθούν. Η ηλικία μπορεί να μην είναι ο καλύτερος σύμμαχός τους, σε αρκετές περιπτώσεις, όμως, η καρδιά είναι αυτή που χρειάζεται.

Transformers - The Last Knight

TRANSFORMERS 5: Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΙΠΠΟΤΗΣ

Εμείς και οι Transformers έχουμε περισσότερο κι ενδοξότερο παρελθόν απ' ό,τι νομίζαμε. Έφτασε η στιγμή να το (ξανα)βρούμε. Καλά, δε χάθηκε κι ο κόσμος...

Le coeur en braille

ΕΥΑΙΣΘΗΤΕΣ ΧΟΡΔΕΣ

Μαθήτρια σχολείου με πάθος για τη μουσική και το βιολοντσέλο αντιμετωπίζει σπάνια ασθένεια που την κάνει να χάνει σταδιακά την όρασή της. Τσιμπημένος μαζί της αλλά σκράπας στα μαθήματα συμμαθητής τη βοηθάει να κρύψει το μυστικό της ώστε να μπορέσει να συμμετάσχει στις εξετάσεις του ωδείου της, ενώ εκείνη του προσφέρει χείρα βοηθείας για τη βελτίωση των σχολικών επιδόσεών του.

Papa ou maman 2

ΜΕ ΤΟΝ ΜΠΑΜΠΑ Ή ΤΗ ΜΑΜΑ; 2

Ο Βενσάν και η Φλοράνς, χωρισμένοι πλέον, προσπαθούν να ικανοποιήσουν την επιθυμία των παιδιών τους, τα οποία τους θέλουν ξανά μαζί. Εκείνοι, όμως, κάθε άλλο παρά τέτοια πρόθεση έχουν.

Once Upon a Time in Venice

ΚΑΠΟΤΕ ΣΤΗΝ ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ

Ένας ιδιωτικός ντετέκτιβ με έδρα την ηλιόλουστη Βενετία της Καλιφόρνιας θα βρεθεί μπλεγμένος σε κωμικές καταστάσεις στην προσπάθειά του να εντοπίσει τον... σκύλο της ανιψιάς του, ο οποίος εκλάπη πρόσφατα από την τοπική συμμορία!

MR KLEIN

MR KLEIN

Είναι μια σχιστοματέ σούπερ γκόμενα και δολοφόνος που «σκοτώνει» την ώρα της χαζεύοντας τα τοπία. Έπρεπε να είχε και πρόβατα.

ΝΕΑ