FreeCinema

Follow us

Η ΑΙΩΝΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ (2013)

  • ΕΙΔΟΣ: Δραματική Κωμωδία
  • ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Ελίνα Ψύκου
  • ΚΑΣΤ: Χρήστος Στέργιογλου, Θεοδώρα Τζήμου, Μαρία Καλλιμάνη, Γιώργος Σουξές, Σύλλας Τζουμέρκας, Λένα Γιάκα, Βασίλης Δημητρούλιας
  • ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 91'
  • ΔΙΑΝΟΜΗ: FEELGOOD

Ο Αντώνης Παρασκευάς είναι ο πιο διάσημος Έλληνας τηλεπαρουσιαστής. Έχει αφήσει εποχή στο τηλεοπτικό τοπίο, έχει παρουσιάσει ακόμα και τη Eurovision και όλη η showbiz κάνει ουρά για μια εμφάνιση στην εκπομπή του. Μόνο που τώρα ο Αντώνης Παρασκευάς έχει σκηνοθετήσει την απαγωγή του. Και η φαντασμαγορική επιστροφή του θα γίνει μόνο με τους δικούς του όρους και μόνο όταν εκείνος το κρίνει σκόπιμο. Ό,τι κι αν χρειαστεί να γίνει. Όσο ακραίο κι αν χρειαστεί να είναι.

Η «Αιώνια Επιστροφή του Αντώνη Παρασκευά» ξεκίνησε την πορεία της σχεδόν ένα χρόνο πριν, στο Φεστιβάλ Βερολίνου. Από τότε, το φιλμ προβλήθηκε σε αρκετά διεθνή φεστιβάλ δοκιμάζοντας την τύχη του και κατάφερε – σε ένα βαθμό – να κάνει αισθητή την παρουσία του σε όσους ενδιαφέρονται για τον σύγχρονο παγκόσμιο κινηματογράφο. Ύστερα από μια διαδρομή που καταγράφηκε ως το πραγματικό ταξίδι ενός αληθινού χαρακτήρα μέσα από τα social media τής προωθητικής μηχανής τού φιλμ (πρακτική, που, ας το παραδεχτούμε, στο τέλος κούρασε), η ταινία επιστρέφει στη χώρα παραγωγής της έτοιμη να συναντήσει το ελληνικό κοινό αλλά και να του συστήσει το χαρακτήρα για τον οποίο το προετοιμάζει τόσο καιρό.

Τα καλά νέα είναι ότι η «Αιώνια Επιστροφή» όντως ικανοποιεί τις προσδοκίες σε μεγάλο βαθμό. Η πρωτοεμφανιζόμενη Ελίνα Ψύκου καταφέρνει να δημιουργήσει μια έξυπνη (κατά τα δύο τρίτα, θα επανέλθουμε σε αυτό) παραβολή της ελληνικής πραγματικότητας σε ψυχική κατάρρευση, με άποψη, ψυχραιμία και αυστηρά πλάνα που τοποθετούν τον Αντώνη Παρασκευά σε μεγάλους κενούς χώρους, παρακολουθώντας τον εαυτό του, τις επιτυχίες του και το ναρκισσισμό του στον καθρέφτη. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς πως η ιστορία του Αντώνη Παρασκευά είναι μία (ακόμα) μεταφορά τής ελληνικής κοινωνίας, η οποία προσπαθεί ταυτόχρονα να κάνει μια εντυπωσιακή επάνοδο και να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό της, αλλά παραμένει δέσμια των παρελθοντικών τακτικών και της κατεστημένης νοοτροπίας της. Μέσα σε αυτόν τον θεματικό άξονα, η Ψύκου καταφέρνει να συμπεριλάβει στο φιλμ στοιχεία κωμωδίας, ψήγματα θεάτρου, φρέσκιες ιδέες που της δίνουν χαρακτηριστική φωνή ως σκηνοθέτιδος αλλά και μερικά σουρεαλιστικά ιντερλούδια, κυρίως ένα pop music video και μια σκηνή που φέρνει στο μυαλό τη… «Λάμψη» του Κιούμπρικ, που αποδεικνύουν ότι η Ψύκου είναι έτοιμη για κάτι πιο… pop και όχι τόσο βαρύ όσο η πρόσφατη ελληνική κινηματογραφική παραγωγή. Αυτό, για αρχή, είναι ικανός λόγος για μια ανάσα ανακούφισης.

Αν, όμως, το πρώτο μισό τού φιλμ καταφέρνει με επιτυχία να μεταδώσει τόσο την ειρωνεία της κατάστασης όσο και το δεύτερο επίπεδο της ανάγνωσης, μέσα από την έξυπνη χρήση των σκηνικών και όλων των… εξαρτημάτων που μπορεί κανείς να βρει σε ένα παρατημένο ξενοδοχείο, στη συνέχεια, η Ψύκου δε χειρίζεται ακριβώς με επιτυχία το θέμα και καταφεύγει σε εύκολες λύσεις, αφού έχει ήδη στρέψει την ταινία σε απρόβλεπτες και μάλλον αδικαιολόγητες κατευθύνσεις. Εκτός και αν αυτό είναι (;) το θέμα. Το τελευταίο τρίτο τού φιλμ μοιάζει αμήχανο, βεβιασμένο και αγχωμένο να δώσει μία κορύφωση στην ιστορία, η οποία τελικά έρχεται σε σύγκρουση με την αρχική ατμόσφαιρα της ταινίας. Η ξαφνική αλλαγή πλεύσης δε μοιάζει ούτε ως ανατροπή αλλά ούτε και ως λογική συνέχεια της ανάπτυξης του κεντρικού χαρακτήρα, παρά φαντάζει απλά ως τέχνασμα για να υπάρξει η αναγκαστική ανατροπή, ενώ η κραυγαλέα φύση της προδίδει τους διακριτικούς χειρισμούς τής εισαγωγής.

Ανεξάρτητα, όμως, από την επιτυχία ή όχι της τροπής του τελευταίου μέρους, η σταθερά δυνατή παρουσία του Χρήστου Στέργιογλου αμβλύνει τις όποιες ενστάσεις. Βλέποντας την ταινία, δε γίνεται να μη συνειδητοποιήσει κάποιος ότι ο Στέργιογλου, ουσιαστικά, έχει αναδειχθεί στη χαρακτηριστικότερη μορφή τού σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου. Από τη στιγμή που εμφανίστηκε στον «Κυνόδοντα», ο ηθοποιός έχει ταυτιστεί με εκείνον τον ανώνυμο μέσο Έλληνα, που κουβαλά πάνω του τη μιζέρια της σύγχρονης Ελλάδας, όσο ο ίδιος προσπαθεί με διάφορα μέσα (πολλές φορές παράδοξα) να ξεπεράσει την κρίση και το κάθε του πρόβλημα. Ακόμα και αν η persona του στην «Αιώνια Επιστροφή» αποκτά δόξα και ονοματεπώνυμο, η ουσία παραμένει η ίδια. Είναι τα χαρακτηριστικά τού προσώπου του που κουβαλούν από μόνα τους τόσο τη θλίψη όσο και την πονηριά ή απλά η ικανότητα ενός ηθοποιού να μεταδίδει τόσα πράγματα με μία μόνο ματιά; Νομίζω πως τείνω προς το δεύτερο.

Κατά τη διάρκεια της προβολής, βέβαια, άρχισα να σκέφτομαι ότι αρκετά έχει προβληματιστεί η σύγχρονη ελληνική φιλμική κοινότητα με το παρόν και ότι ίσως θα έπρεπε να αρχίσει να προβληματίζεται και για το μέλλον. Συμφωνώ ότι οι δημιουργοί αναγκαστικά εμπνέονται από τις παρούσες κοινωνικές δομές και εκφράζονται μέσα από αυτές, όμως, θεωρώ ότι το κοινωνικό σινεμά αποκτά πραγματική δύναμη όταν αρχίζει να κοιτάζει το αύριο και να ανακαλύπτει δρόμους διαφυγής από τον εγκλωβισμό τού σήμερα. Θα ήθελα να βλέπω τους Έλληνες κινηματογραφιστές να αρχίζουν να ξεφεύγουν και εκείνοι από το πλαίσιο τού παρόντος και να αρχίσουν να απασχολούνται με τα ψήγματα του αύριο. Σενάριο επιστημονικής φαντασίας ή δήλωση ελπίδας; Το μέλλον θα δείξει.

ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ;

Αν παρακολουθείς τον ελληνικό, «φεστιβαλικό» κινηματογράφο, ετοιμάσου (για αλλαγή) να δεις μια (σχεδόν) πιο ανάλαφρη ταινία, χωρίς βίαιες ενδοοικογενειακές πράξεις ή προβληματικές ανθρώπινες σχέσεις! Ενδεχομένως, να ρίξεις και ένα χαμόγελο σε μερικά σημεία! Αν έχεις υποστεί όλο το σύγχρονο ελληνικό σινεμά σε κινηματογραφική αίθουσα, δεν είναι κρίμα να εγκαταλείψεις τώρα; Οι multiplex-άδες μείνετε μακριά, αν θέλετε το καλό σας. Οι νοσταλγοί της Ρούλας (τι εννοείς, «ποιας Ρούλας;»), επίσης, γιατί θα σας πιάσουνε τα κλάματα. Ο μέσος «κανονικός» θεατής ας έχει στο μυαλό του ότι όλη η «Αιώνια Επιστροφή» δεν είναι μια ακόμη crowd-pleasing «Μικρά Αγγλία». Όσοι, όμως, έχουν διάθεση… εξερεύνησης, ας τη δοκιμάσουν.

MORE REVIEWS

ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΑΓΟΡΙΑ

Στις αρχές του 20ου αιώνα, πέντε φιλότεχνα αγόρια διαπράττουν ένα αδικαιολόγητο έγκλημα και οι μεγαλοαστοί γονείς τους αποφασίζουν να τα τιμωρήσουν παραδίδοντάς τα σε έναν σκληροτράχηλο καπετάνιο που θα τα «αναμορφώσει» κατά τη διάρκεια ενός περιπετειώδους πλου.

ΛΙΛΙΑΝ

Πεζή, δίχως διαβατήριο και χρήματα, χωρίς να μιλάει αγγλικά, η ρωσικής καταγωγής Λίλιαν επιχειρεί ένα πραγματικό «ομηρικό» ταξίδι, από τη Νέα Υόρκη ώς την Αλάσκα. Το «αμερικάνικο όνειρο» θα την προστατεύσει;

Ο ΜΠΟΥΝΙΟΥΕΛ ΣΤΟ ΛΑΒΥΡΙΝΘΟ ΜΕ ΤΙΣ ΧΕΛΩΝΕΣ

Αδυνατώντας να βρει χρήματα για την επόμενη ταινία του έπειτα από το σκάνδαλο της «Χρυσής Εποχής», ο Λουίς Μπουνιουέλ δέχεται ως μάννα εξ ουρανού την πρόταση του καλού του φίλου Ραμόν Ασίν να χρηματοδοτήσει εκείνος το επόμενό του project. Το ντοκιμαντέρ «Las Hurdes: Tierra Sin Pan», που διακαώς επιθυμούσε να γυρίσει, με θέμα την πάμφτωχη και απομονωμένη περιοχή της Δυτικής Ισπανίας, επιτέλους μπαίνει στις ράγες.

ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΓΑΝΤΙ

Η πραγματική ιστορία του κατά συρροήν δολοφόνου Φριτς Χόνκα, που έσπειρε τον τρόμο στις γειτονιές του Αμβούργου στη δεκαετία του ’70, γίνεται ταινία δια χειρός Φατίχ Ακίν και ένα μεγάλο «γιατί;» πλανάται ήδη πάνω από τα κεφάλια μας.

ΔΙΚΤΥΟ ΚΑΤΑΣΚΟΠΩΝ

Ένας ηλικιωμένος πράκτορας της Μοσάντ παίζει το τελευταίο του χαρτί πριν αποσυρθεί (ή μάλλον πριν τον αποσύρουν…) από την ενεργό δράση, επιχειρώντας ν’ ανακαλύψει τι κρύβεται πίσω από τη λειτουργία μιας εταιρείας και, κυρίως, αν προμηθεύει με χημικά όπλα τη Συρία.